DEMİR

Demir eser bir elementtir. İnsan vücudunda yaklaşık 4g demir vardır.Yiyeceklerle alınan demir hayvan kaynaklı(heme) veya bitki ve süt ürünleri kaynaklı(nonheme) olabilir.

Kan hücrelerinde dokulara oksijen taşınmasında görev alır(Kanda hemoglobin,kaslarda myoglobin yapısında bulunur).Enerji üretiminde rol alır.Bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasında gereklidir.

En iyi demir kaynakları pazı, ıspanak, zerdeçal, kekik ve kimyondur.Marul,pekmez,pırasa ve karabiber çok iyi demir kaynaklarıdır.Kırmızı mercimek,brokoli de iyi demir kaynaklarıdır.

Demir eksikliği en sık görülen beslenme eksikliğidir.Diyetle yetersiz demir alımı,yetersiz emilim,bağırsak parazitleri veya kanamaya (Kan verme,adet kanamasının fazla olması,bağırsaklardan,makattan veya dişetlerinden kronik kanama vb.) bağlı olarak gelişir.
Fazla antiasit kullanımı,gebe ve emziren kadınlar,yaşlılar,vejeteryan ve çocuklarda eksiklik sıktır.
Demir eksikliğinde başlangıçta yorgunluk hissi,kuvvet kaybı,konsantrasyon bozukluğu,sık enfeksiyon geçirme,saç dökülmesi,tırnaklarda kırılma ve depresyon görülebilir.Çocuklarda ise öğrenme güçlüğü vedüşük IQ sebebidir. Anormal yeme istekleri(Pika), mesela; toprak, kireç, deterjan vb. görülebilir.
Demir ilaçlarının yüksek dozda alınması akut zehirlenme nedenidir,çocuklarda sık görülür ve ölüm nedeni olabilir.
Devamlı kan transfüzyonu yapılan kişilerde vücutta demir birikimi olabilir.Dikkatli olmak gerekir.Demir(döküm) tava ve tencerelerde yemek pişirmek uzun dönemde demitr toksisitesi yapabilir.
Hızlı büyüme dönemlerinde,gebelerde ve emzirme dönemlerinde çocuklarda demir emilimi artar.
Mide asidi düzeyi düşükse demir aemilimi azalabilir.
Çay içinde bulunen taninler demir emilimini azaltır.Bu nedenle Yemeklerden en az 1 saat sonra içilmelidir.
Karbonatlı içecekler yüksek fosfat oranından dolayı demir emilimini azaltır.Fitatlar(tam tahıllar) ve okzalatlar(ıspanak ve çikolata) demir ile kompleks oluştururlar.Bu nedenle emilim azalabilir. Bu nedenle demir takviyesi açken veya yemeklerden 2 saat sonra yapılmalıdır.
Önerilen günlük doz ,bebek ve çocuklarda 0.2-7mg ,yetişkinlerde 15-20mg dır.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz