Testosteron (Total)

Testosteron değerleri aşağıdaki durumlarda önemlidir:
1-Erkeklerde hipogonadizm (libido kaybı, ereksiyon sorunları, jinekomasti, osteoporoz ve infertilite) tanısında
2-Erkek çocuklarında ergenlik problemlerinin değerlendirilmesinde
3-Testosteron replasman tedavisinin monitorizasyonunda
4-Antiandrojen tedavinin takibinde(prostat kanseri, prekoks puberte, idiyopatik hirstizm vb)
5-Kadınlarda hirsutizm, adet gecikmeleri ve virilizasyon varsa
6-Kedınlarda testosteron eksikliği bulguları varsa
7-Bebeklerde cinsiyet anormallikleri varsa(ambigious genitalia)
8-Androjen üreten tümörlerde

Testosteron vücutta bulunan ana androjen hormondur. Erkek cinsiyet organlarının gelişiminden ve diğer sekonder seks karakterkerinin gelişiminden sorumludur. Kadınlarda ise östrojene dönüşür(Östrojen ön ürünüdür-prekursor). Her iki cinste de anabolik etkilidir ve davranışı etkiler. Kadınlarda majör olarak over dokusundan, erkeklerde ise testis leydig hücrelerinden üretilir(LH hormonuna bağlıdır).
Dolaşımdaki testosteronun çoğu SHBG’ne bağlıdır. Testosteron düzeyleri öğleden sonra ve akşam saatlerinde sabah saatlerindeki düzeyden %50 daha azdır.
Kadınlarda testosteron düzeyi azaldığında libido azalır ve duygulanım bozuklukları yaşanabilir. Erkeklerde hipogonadizm bulguları görülür. Ayrıca erkeklerde 40-60 yaş arasında başlayan testosteron seviyesinde progresif düşme söz konusudur. Ayrıca bu dönemde SHBG düzeyleri artar. Bu da serbest testosteron düzeyinin daha da azalmasına neden olur. Bu da kadınlarda görülen testosteron eksikliği bulgularına benzer bulgulara neden olur. Fakat ciddi hipogonadizm bulguları nadirdir.
Erkeklerde azalmış testosteron seviyeleri aşağıdaki durumlarda görülür:
Kısmi ya da tam hipogonadizm bulguları görülür. Primer, sekonder ve tersiyer nedendleden kaynaklanabilir.
Primer hipogonadizm nedenleri(FSH ve LH düzeyleri yüksek):
1-Genetik nedenler(Klinefelter sendromu, XX erkekler vb)
2-Gelişimsel nedenler(inmemiş testis vb)
3-Testis travması ve iskemiler(testis torsiyonu, fıtık operasyonu sırasında vb)
4-Enfeksiyonlar(kabakulak vb)
5-Otoimmün hastalıklar
6-Metabolik bozukluklar(hemokromatozis, karaciğer yetmezliği vb)
7-Orşiektomi
Sekonder hipogonadizm nedenleri(FSH ve LH düzeyleri düşük yada normal):
1-Hipotalamus ya da pituiter besin kalıtımsal ya da gelişimsel bozuklukları(Kalman sendromu, konjenital hipopituitarizm vb)
2- Hipotalamus ya da pituiter tümörler
3-Malnutrisyon
4-Hiperprolaktinemi(herhangi bir nedene bağlı)
5-Aşırı egzersiz
6-Başa alına radyasyon
7-Kafa tarvması
8-Tıbbi(östrojen) ya da illegal ilaç kullanımı

Erkeklerde artmış testosteron seviyeleri aşağıdaki durumlarda görülür:
1-Ergenlik öncesinde prekoks pubertede artar. İleri tetkik yapılması gerekir.
2-Yetişkin erkeklerde testis, adrenal bez tümörlerinde ve androjenlerin aşırı kullanımında görülür. Testosteron değerleri üst limitin %50 ve üzerindedir.

Testosteron replasman tedavisi monitorizasyonu:
Serum testosteron ve LH düzeylerinin normal düzeylerde tutulması amaçlanır.
Antiandrojen terapi monitorizasyonu:
Testosteron düzeyleri kastrasyon seviyeleri ve altında tutulur(alt sınırdan %25 ve daha fazla düşük olmamalıdır).

Kadınlarda azalmış testosteron düzeyleri aşağıdaki durumlarda görülür:
Primer ya da sekonder ove yetmezliğinde görülür. Ooferektomi(cerrahi menopoz) sonrası testosteron düzeyleri belirgin olarak azalır.

Kadınlarda artmış testosteron düzeyleri aşağıdaki durumlarda görülür:
1-Konjenital adrenal hiperplazi’de hafif formları ergenlikten sonra ortaya çıkabilir.
2-Prekoks puberte
3-Over ya da adrenal neoplaziler(LH ve PSH düşüktür)
4-Polikistik over sendromu: Hirsutizm, akne, adet düzensizlikleri, insülin direnci ve obezite sıktır. Testosteron düzeyleri normaldir ya da hafifçe artmıştır.
Testosteron düzeyleri günden güne farklılık gösterebilir. Bu nedenle birden fazla ölçüm almak gerekir. Sabah erken saatlerde en yüksek düzeydedir.
Referans değerler:
Erkekler:
0-12 yaş: 0.1-0.2 ng/mL
13-15 yaş: 1.0-6.0 ng/mL
16-20 yaş: 3.0-6.0 ng/mL
≥21 yaş: 3.0-10.0 ng/mL
Bayanlar:
0-12 yaş: 0.1-0.2 ng/mL
13-15 yaş: 0.1-0.4 ng/mL
>15 yaş: 0.1-0.9 ng/mL

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz