Menopoz Dönemi; Genel Bakış

Menopoz nedir?
Menopoz bir hastalık değildir. Aylık adet görmenin ve doğurganlığın bittiği bir kadınlık dönemidir. Bazı kadınlarda menopoz dönemine, sıcak basması ve gece terlemeleri gibi  bazı fiziksel bulgular da eşlik edebilir. Ayrıca menopoz dönemi,  genel sağlık konusunda bazı tedbirlerin de alınabileceği hayatın yeni bir fazına pozitif bir geçiş dönemi olarak da görülebilir.
Menopozun nedeni nedir?
Menopozun en sık nedeni yaştır. Yaşın ilerlemesiyle birlikte , zamanla yumurtalıklar fonksiyonlarını kaybetmeye başlar. Bazı tıbbi tedaviler ve cerrahi girişimler de menopoza neden olabilir. Mesela  yumurtalıkların alınması, kemoterapi ve kasık bölgesine alınan radyasyon tedavileri menopoza neden olabilir.
Menopoz ne zaman başlar?
Menopoz için ortalama yaş 51’dir. Fakat daha erken ya da daha geç de olabilir. Nadiren 40 yaş altında başlayabilir ya da 60 yaşına kadar gecikebilir. Sigara içen kadınlarda menopoz  daha erken başlayabilir. Bir kadının kesin olarak ne zaman menopoza gireceğini önceden tahmin etmek mümkün değildir. 50 yaşından önce iki yıl üst üste, 50 yaşından sonra bir yıl adet olmaması menopoz  olarak adlandırılır.
Menopoz öncesi, Perimenopoz dönemi
Menopoza geçiş dönemi veya menopoza yakın dönem ‘’perimenopoz’’ dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemde halen yumurtalıklar çalışır . Fakat kapasitesi azalmıştır. Bu dönemde bir kadının gebe kalması mümkündür, çünkü yumurtlama oluşur.
Menopoz: Neler olur?
Her kadın için menopoz dönemi farklıdır. Bazı kadınlarda çok hafif bulgular vardır. Bazı kadınlarda ise yaşam kalitesini düşüren ciddi bulgular olabilir. Eğer menopoza ani girme söz konusu ise (mesela cerrahi menopoz, kemoterapi vb), menopoz dönemi oldukça sıkıntılı olabilir.
Menopoz belirtisi: Adet değişiklikleri
Menopoza yakın dönemde adet süresi uzayabilir, kısalabilir veya yoğunlaşabilir. Adet arası dönem uzayabilir ya da kısalabilir. Adet düzensizlikleri ya da değişiklikleri yaşıyorsanız, doktorunuza danışmalısınız. Bazen menopoz dışı başka nedenler de adet düzensizliklerine neden olabilmektedir.
Menopoz belirtisi: Sıcak basmaları
Menopoz döneminde sıcak basmaları sık bir bulgudur.  Özellikle yüz ve boyunda yoğun olarak hissedilen sıcaklık hissi vardır. Yüz, boyun, göğüs, kollar veya sırt cildinde kızarıklık ve ateşlenme hissi olur. Sıcak basmalarının derecesi değişkendir. Bazen terleme ve titreme de eşlik edebilir.Ataklar 30 saniye ve 10 dakika arası sürebilir. Sıcak basması olan kadınlar ince giysiler giymelidir, düzenli egzersiz yapmalıdır, fan / vantilatör kullanabilir, stres rahatlatıcı önlemler alabilir ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulması fayda sağlayabilir.
Menopoz şikayetleri: Uyku sorunları
Sıcak basmaları gece olabilir. Bu da uyku sorunlarına yol açar. Bazı önlemler alarak gece terlemelerini azaltabilirsiniz:
-Üzerinize ince örtüler örtün.
-Yatakta fan kullanabilirsini.z
-İnce, pamuk gecelik ya da pijama giyin.
-Nemli bez kullanarak yüzünüzü ve sıcaklık hssettiğiniz bölgeleri nemlendirin.
-Yatağınıza ya da yatak odanıza evcil hayvanlarınızı almayın. Isı artışına neden olabilirler.
Menopoz şikayetleri: Cinsel sorunlar
Menopozla birlikte vücuttaki hormon düzeyi azalır. Vücut östrojeninin düşük olması vajinal kuruluğa ve cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir. Su bazlı kayganlaştırıcı ürünler kuruluk şikayetlerini azaltmada faydalıdır. Eğer kayganlaştırıcılar etkili olmazsa, krem ya da fitiller kullanılarak tedavi olabilirsiniz. Bu konuda doktorunuza danışmalısınız.
Vücut hormon seviyesinin azalmasının diğer bir etkisi de libido azalmasıdır. Cinsel isteksizlik oluşabilir. Faka menopoz dışında pek çok faktör de libdoda azalmaya neden olabilir. Stres, Uyku bozuklukları, ilaçlar, anksiyete seks isteğini etkileyebilir.
Son olarak, doğurganlık bitse bile cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda önlem alınması gereklidir. Güvenli seks tüm yaşlarda önemlidir.
Ciddi şikayetlerin tedavisi
Hormon tedavisi menopoz döneminde menopoz dönemindeki pek çok bulgunun giderilmesinde etkilidir. Fakat bu tedavinin kendine has riskleri de söz konusudur. Doktorunuz tedavinin yararlar ve riskleri konusunda sizi bilgilendirecektir. Düşük doz doğum kontrol hapları perimenopoz geçiş döneminde, şikayetlerin hafifletilmesinde faydalı olabilir. Bunun dışında antidepresanlar, hipertansiyon ilaçları ve yaşam tarzı değişiklikleri faydalı olabilir.
Hormon Replasman Tedavisi
Uzun süreli hormon kullanılası kalp krizi, inme ve meme kanseri riskinde artışa neden olabilir. Bu nedenle hormon replasman tedavisi ilaçları mümkün olan en düşük dozda ve en kısa süre kullanılmalıdır. Hormon replasman tedavisinde kullanılabilecek pek çok farklı tedavi seçeneği bulunmaktadır. Bu tedavinin yararları, riskleri, size ve yaşınıza uygunluğu konusunda doktorunuza danışmalısınız.
Biyobenzer Hormon Tedavisi
Biyobenzer (bioidentical)  hormon terimi bitkisel kaynaklı hormonların tanımlanmasında kullanılır. Birleşik halindeki biyobenzer hormonlar daha güvenlidir. Fakat bu ilaçların kullanımı FDA tarafından onaylanmamıştır.
Alternatif Menopoz Tedavisi
Pek çok kadın, menopoz şikayetleri için alternatif tedavi seçeneklerini araştırmaktadır. Kırmızı yonca, dong quai, soya, ya da kara yılan otu gibi tedavi seçenekleri olmasına rağmen, bu bitkisel ürünlerin tedavi etkinliği ve yan etkileri konusunda kontrollü ve geniş kapsamlı çalışmalar bulunmamaktadır. Bazı bitkisel ürünler ayrıca diğer kullanılan ilaçlarla da etkileşim yapabilir.
Menopozun sağlık riskleri
Menopoz döneminde kalp hastalıkları ve kemik erimesi riski artar. Kalp hastalıkları kadınlar arasında bir numaralı mortalite nedenidir. Düşük östrojen düzeyleri kalp hastalıkları riskinde artışa neden olanilir. Fakat bu riskin azaltılması amacıyla hormon tedavisi uygulanması önerilmemektedir.
Menopoz: Sağlıklı kalmak
Sağlıklı yaşam tarzı için hiçbir zaman geç değildir. Düzenli check-up yaptırmalısınız. Kan şekeri, kan kolesterolü, kan basıncı kontrolü, mamografi taramalarınızı ihmal etmemelisiniz. Sağlıklı diyet, fiziksel aktivite ve stres rahatlama teknikleri konusunda  çalışmalısınız.
Aktif olmak Menopoz için bir şarttır
Düzenli fiziksel aktivite her yaş için önemlidir. Fakat menopoza geçiş döneminde özellikle önemlidir. Bu dönemdeki aktiviteler iki ana grupta olmalıdır. Aerobik aktivite kalbi, ağırlık kaldırma egzersizleri kemikleri güçlendirir.  Düzenli egzersiz kilo kontrolü sağlar,  genel iyilik halini artırır.  Aktif bir yaşantınız olmasa bile, her yaşta fizik egzersizlere başlayabilirsiniz.
Menopoz: Yeni bir dönemin başlangıcı
Pek çok kadın menopozu, hayatlarının yeni döneminin başlangıcı olarak görür. Bu dönem neşe ve mutluluğun keşfedildiği yeni bir başlangıçolmalıdır. Pozitif duygularınızı güçlendirmelisiniz, kendinizi sevmelisiniz ve seks hayatınızı canlandırmalısınız.