Amniyosentez Nedir? Nasıl yapılır?

 

Amniyosentez, amniyon sıvısının, karın üzerinden rahim içine bir iğne ile girilerek alınmasıdır. Genetik tanı amaçlı amniyosentez 15-20.haftalar arasında yapılır. Amniyotik sıvı bebeği çevreleyen ve gebelik sırasında bebeğin koruyan sıvıdır. Bu sıvı fetal hücreler ve bebek tarafından üretilen çeşitli kimyasallar içerir.

Amniyosentez çeşitli nedenlerle yapılabilir:
1-Down sendromu ve spina bifida gibi, fetusa ait rahatsızlıkları belirlemek için yapılır.
2-Bazen erken doğum riski varsa, doğumun planlanmasında, amniyotik sıvı örneği alınarak bebeğin akciğerlerinin doğum için yeterince olgun olup olmadığını belirlemek için amniyosentez yapılabilir.
3-Bazen, enfeksiyon ya da başka bir hastalık varlığını tespit etmek için amniyosentez yapılır.
RH uyuşmazlığında bebeğin ne kadar etkilendiğini anlamak için amniyosentez yapılabilir.
4-Nadiren, amniyon sıvısının miktarını azaltmak için amniyosentez yapılabilir.

Amniyosentez endikasyonları nelerdir?
1-Genetik tarama amaçlı yapılan amniyosentez aşağıdaki durumlarda yapılır:
-Kanda yapılan antenatal tarama testlerinde (İkili test, Üçlü test) pozitif sonuç gelmesi
-Daha önceki gebelikte kromozom anomalisi veya nöral tüp defekti (Spina bifida vb) olması
-35 yaş ve üzerindeki gebeliklerde
-Sizde veya eşinizde genetik geçişli bir hastalık veya aile öyküsü olması
(Kistik fibroz,talasemi vb).
2-Fetal akciğerlerin matürasyonunun değerlendirilmesi
32-39.haftalar arası erken doğum planlanmasında bebeğini akciğerlerinin gelişimini değerlendirmek için yapılır.
3-Diğer amniyosentez endikasyonları şunlardır:
-Fetusta enfeksiyon ya da başka bir hastalık taraması için
-Polihidramniosta amnios sıvısını azaltmak için
-RH uyuşmazlığında bebeğin ne kadar etkilendiğini değerlendirmek için

Aşağıdaki durumlarda amniyosentez konusunda dikkatli olmak gerekir:
1-Plasenta previa (bebeğin eşinin rahim ağzını kapatması) ve diğer plasental peoblemler
2-Daha önceki gebliklerde 34 yaş altında erken doğum öyküsü olması
3-Rahim ağzı yetmezliği şüphesi ve bulguları varsa

Amniyosentez işleminde çeşitli riskler söz konusudur:
1-Düşük riski: İkinci trimester amniyosentezinde düşük riski bir miktar artar(1-2/200) Araştırmalarda gebeliğin 15. haftasından önce yapılan amniyosentez uygulamalarında düşük riskinin daha yüksek olduğu gösterilmiştir.
2-İğne yaralanması:Amniyosentez sırasında bebeğin kol veya bacak hareketi ile bebekte iğne yaralanması olabilir. Ciddi iğne yaralanmaları nadirdir.
3-Amniyotik sıvı sızıntısı: Nadiren, amniyosentez sonrası vajinal yoldan
Rh duyarlılığı riski: Anne ile bebek arasında RH uyuşmazlığı varsa, amniyosentez işlemi sırasında Rhogam uygulanır.
4-Enfeksiyon riski: Nadiren, amniyosentez rahim enfeksiyonuna neden olabilir.
5-Anneden bebeğe enfeksiyon geçişi: Eğer annede Hepatit C, Toksoplazma veya AIDS gibi enfeksiyonlar varsa, amniyosentez sırasında bebeğe geçebilir.

amniyosentezAmniyosentez işlemi öncesinde ve sonrasında yapılması gerekenler:
1-İşlem öncesinde:
Eğer gebeliğin 20.haftasından önce amniyosentez yapılıyorsa, mesaneniz işlem sırasında dolu olmalıdır. Bu nedenle işlemden önce bol sıvı tüketin. Gebeliğin 20. haftasından sonra, amniyosentez sırasında mesanenin boş olması gerekir.
2-İşlem sırasında:
Öncelikle, sırtüstü masaya uzanmanız istenir. Ultrason muayenesi ile bebeğin ve plasentanın konumu, amnios sıvı cepleri belirlenir. Daha sonra antiseptik bir solüsyonla karın bölgesi temizlenir. Anestezi uygulanmaz. Pek çok kadında işlem sırasında hafif bir rahatsızlık hissi olur. İğne ciltten girerken hafif bir batma hissi, rahim içine girerken ise hafif bir kramp hissedebilirsiniz. İnce bir iğne ile karın ön duvarından rahim içine girilerek bir miktar amniyos sıvısı alınır. Alınan amnios sıvı miktarı gebelik haftasına bağlıdır. İşlem genellikle 20-30 dakika sürer.
3-İşlemden sonra
Amniyosentez sonrası, bebeğin kalp atışları ultrasonla izlenir. Amniyosentez sonrası hafif bir kanama ve lekelenme olabilir. İşlemden 24 saat sonrasına kadar bol sıvı almalı ve dinlenmelisiniz. Bir hafta süresince yorucu fiziksel aktiviten kaçının.

Alınan amniyotik sıvı örneği laboratura tahlil için gönderilir. Genetik tanı için beklemeniz gereken süre 3-4 haftadır.

Aşağıdaki durumlarda sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir:
-Vajinadan devamlı bir sıvı sızıntısı olması
-Vajinal kanamada ya da lekelenmede artış
-Bir kaç saat devam eden karın ağrısı ya da rahim kasılmaları
-Ateş
-İğne yerinde kızarıklık ve inflamasyon
-Olağandışı fetal aktivite veya fetal hareket eksikliği

Amniyosentez ile Down sendromu gibi pek çok genetik hastalık tespit edilebilmesine rağmen, tüm fetal anomaliler tespit edilemez.
Eğer amniyosentez sonucunda bebeğinizde değiştirilemeyecek bir genetik kusur tespit edilirse, bu durumda gebeliğin sonlanması veya devamı konusunda ciddi bir karar vermeniz gerekecektir. Bu konuda doktorunuzdan yardım almalısınız.

Koryon Villus Örneklemesi(CVS)
Gebeliğin 10-13.haftaları arası uygulanır. İnce iğne ile karından veya vajinal yoldan ince bir kateterle girilerek plasental dokudan örnek alınır. Sonuçlar bazen %100 doğru sonuç vermeyebilir (Plasenta mozaik yapıdadır). İşlem oldukça komplekstir. Bazen yeterli doku alınamayabilir. Böyle durumlarda hastayı amniyosentez için yönlendirmek gerekir. Düşük riski amniyosentezle aynıdır. Bazı özel durumlar haricinde, fetusun genetik değerlendirmesi için ülkemizde rutin olarak amniyosentez işlemi uygulanmaktadır.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz