Arteriovenöz Malformasyon (AVM)

Arteriovenöz malformasyon (AVM) doğuştan mevcut olan, atardamar ve toplardamarlar arasında bulunan anormal damarsal yapılardır. Atardamar ve toplar damarlar arasında yumak tarzı anormal gelişim bozukluğu söz konusudur. Damarsal anormallik vücudun her yerinde görülebilir, fakat en sık beyin ve omurilikte yer alır. Sebebi bilinmemektedir.
Belirtileri:
Beyin AVM’ları kanama yapmadığı takdirde herhangi bir bulgu vermeyebilir. Ancak hastaların yaklaşık yarısında bazı bulgular mevcuttur:
-Nöbet
-Stetoskop ile kafatası dinlendiğinde bir vınlama sesi (üfürüm) duyulabilir
-Baş ağrısı
-Zamanla artan güçsüzlük ve uyuşma
-Küçük çocuklarda zekâ geriliği ve ileri yaşlarda erken bunama
Beyin içine kanama oluştuğunda, inme benzeri belirti ve semptomlar olabilir:
-Ani, şiddetli baş ağrısı
-Güçsüzlük, uyuşma veya felç
-Görme kaybı
-Konuşma güçlüğü
-Anlamada zorluk
-Denge kaybı
Belirtiler herhangi bir yaşta başlayabilir, ancak 50 yaşından önce genellikle bulgular ortaya çıkar. Beyin AVM’ları zamanla beyin dokusuna zarar verebilir. AVM belirtileri yavaş yavaş ortaya çıka. Bazen erken erişkinlik döneminde bulgular ortaya çıkabilir. Orta yaş sonrasında, beyin AVM'ları stabil kalma eğilimindedir ve daha az belirtiler ve bulgu verecektir.
Kadınlarda beyin AVM olması durumunda, hamilelik durumunda, gebelikte artan kan akımı ve kan hacmi belirti ve bulgularda artışa neden olabilir veya var olan bulgular kötüleşebilir.
Çocukluk ve genç erişkin dönemlerinde algılama, kavrama ve davranışsal sorunlara neden olabileceğini saptamışlardır. Okul başarısızlığı olan çocukların bu nedenlerle konuyla ilgili bir hekime danışılması önemlidir. Bazı hastalar kafalarının içinde üfürüm, vızıldama, uğultu ve çınlama gibi sesler duyabilirler. Bu durum kanın AVM içinde çok hızlı dolaşması sonucu ortaya çıkar. Bu belirti uzun süreli devam ederse işitme kaybına, uyku bozukluklarına ve ruhsal sorunlara neden olabilir. AVM’ler bazı yaş gruplarına özgü belirtilere neden olabilir. Yeni doğan çocuklarda görülen bir beyin AVM tipi olan Galen veni anevrizması bu çocuklarda beyinde su toplanması (hidrosefali) ve kalp yetmezliği gibi ağır belirtilere neden olabilir. Omurilikte yerleşen AVM’ler sırt ve bel ağrısı, yürüme güçlüğü, bacaklarda his azalması ve idrar kaçırma gibi belirtilere neden olabilir. Aniden kanama ya da AVM içinde ani pıhtı gelişmesi bacaklarda felce yol açabilir.
Risk faktörleri:
-Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür.
-Aile hikayesi olması
Komplikasyonlar:
Beyin AVM'lerinin komplikasyonları şunlardır:
Beyin kanaması. Etkilenen arterler ve venlerin duvarları ince veya zayıf olabilir. Kılcal damarlar kan akışını yavaşlatmada etkili değildir. Bu açıdan AVM içindeki damarlara fazla miktarda basınç atışı vardır. Bu da kanamaya neden olabilir. Çok küçük (mikroskobik) kanamalar çevredeki dokulara sınırlı hasara neden olur ve fark edilemeyebilir. Daha geniş bir kanama, ciddi beyin hasarına neden olabilir. Araştırmacılar her yıl tüm AVM’lerin %2 ile %4’ünün kanadığını göstermişlerdir.
Beyin dokusunda düşük oksijen.  AVM’ları içinde kan akışı hızlıdır. Oksijenden zengin kan hızla, kirli kanla karışır. Bu nedenle AVM çevresindeki beyin dokusu yeterince oksijen alamaz. Bu da beyin dokusunun zamanla hasar görmesine neden olabilir. Böyle bir durumda, konuşmada güçlük, halsizlik, uyuşukluk, görme kaybı veya ciddi dengesizlik gibi inme-benzeri bulgular ortaya çıkabilir.
İnce ya da zayıf kan damarları.  AVM kan damarlarının ince ve zayıf duvarların üzerinde fazla miktarda basınç uygular. Bu da damar duvarında balonlaşmaya (anevrizma) neden olabilir. Anevrizmalar kanamaya meyillidir.
Beyin hasarı. Kişi büyüdükçe, AVM içindeki hızlı kan akışını sağlamak için daha fazla damar artışı olur. Sonuçta AVM’ler zamanla büyür ve beyine bası uygular. Beyin içindeki sıvı akışı engellenebilir, bu da beyin içinde sıvı birikimine (hidrosefali) neden olabilir.
Tanı:
Tanısal testler şunlardır:
Serebral anjiyografi. Kasıktan girilen bir kateter yardımıyla beyin damarlarına ulaşılır. Özel kontrast maddeleler verilerek beynin damarsal yapısı ortaya çıkarılır. Bu test diğerlerinden daha invazif bir yöntemdir. AVM tanısında en fazla tercih edilen yöntemdir
Bilgisayarlı tomografi (BT). Genellikle beyin kanaması olup olmadığını belirlemek için kullanılan ilk testtir. BT angiografi yapılabilir.
Beyin omurilik sıvısı testi. Eğer bir subaraknoid kanama varsa, büyük olasılıkla beyin omurilik sıvısı (BOS) içerisinde kırmızı kan hücreleri tespit edilebilir. Lomber ponksiyon yöntemi ile alınan BOS sıvısı laboratuarda incelenir.
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG). MRI ile beynin ayrıntılı görüntüleri alınabilir. MRI angiografi ile damar yapıları daha net değerlendirilebilir.
Tedavi:
Beyin AVM’leri için birkaç olası tedavi seçenekleri vardır ve tedavi şekli anormal kan damarlarının büyüklüğüne ve konumuna bağlıdır. Baş ağrısı ya da nöbetler gibi semptomların tedavisinde ilaçlar kullanılabilir.
I-Cerrahi olarak çıkarılması (rezeksiyon). Açık cerrahi yöntemle yapılır. Kafatası açılarak özellikle küçük yapıdaki ve beynin dış yüzeyindeki AVM’ler tedavi edilir. Daha derin beyin bölgelerindeki AVM’ler yüksek komplikasyon riski taşır. BU nedenle diğer tedavi yöntemleri tercih edilir.
II-Endovasküler embolizasyon. Kasık damarından ince bir kateter yardımıyla AVM alanına ulaşılır. AVM’nu besleyen damar özel maddelerle tıkanır. Bazen büyük AVM’larda embolizasyon sonrası inme benzeri bulgularda düzelme görülür. Bazen açık operasyondan önce embolizasyon yapılarak AVM boyutunun küçültülmesi hedeflenir.
III-Stereotaktik radyocerrahi. Bu tedavi AVM’nu yok etmek için tam odaklanmış radyasyon kullanır (Gammaknife). Radyasyon tedavisi sonrası AVM damarları, aylar veya yıllar sonra yavaş yavaş kapanır ve pıhtılaşır. Bu tedavi küçük AVM'ler ve hayatı tehdit eden kanama olmamış AVM’lar için en uygun tedavidir.
AVM az veya hiç belirti vermiyorsa ya da beynin tedavisi zor bir alanında ise, daha muhafazakar bir yaklaşımla ve düzenli kontrollerle AVM takip edilir.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz