Besin(Gıda) allerjisi

Besin allerjisi bağışıklık sisteminin reaksiyonudur. Ufak bir miktardaki besin bile allerji atağını başlatabilir. Bazen anaflaksi gibi hayati risk yaratan reaksiyonu başlatabilir. 5 yaş altı çocukların %6-8’ini etkiler. Yetişkinlerde bu oran %3-4’tür.Genellikle tedavisi bulunmamaktadır. Fakat bu çocukların bazılarında allerji kendi kendine geçer.Bazılarında ise gıda intoleransı gelişir. Sıkıntılı bir durum olmasına karşın gıda intoleransında bağışıklık sistemi etkili değildir.

 

 

 


Bazı kişilerde bir gıdaya karşı allerji kişiye bir miktar rahatsızlık verebilir, fakat ciddi bir risk yaratmaz. Bazılarında ise hayati risk taşıyabilecek reaksiyonları başlatabilir. Ağızda karıncalanma ve kaşıntı, ürtiker, yüz - dil - boğaz ve vücudun diğer bölgelerinde şişme, karın ağrısı, ishal, bulantı, kusma, baş dönmesi ve baygınlık görülebilir.
Anafilaksi: Bazı kişilerde yaşamı tehdit eden bir allerji reaksiyonudur. Solunum yollarında daralma, boğazda şişme, hızlı nabız, ciddi tansiyon düşüklüğüyle seyreden şok görülür. Acil müdahale gerekir. Tedavi edilmediğinde koma ve ölüm görülebilir.
Bazı durumlarda egzersiz gıda allerjisini tetikleyebilir. Bu durumda egzersizden birkaç saat önce yemek yenilmemelidir.
Bazı kişilerde çiğ meyve ve sebzeler ve kuruyemiş alerjiye neden olur. Bu kişilerde polen allerjisi de vardır. Polenler çiğ gıdalarda bulunan proteinlere benzerlik gösterir.
Gıda alerjisinde vücutta bulunan IgE antikorları, gıdayı yabancı cisim olarak algılar ve IgE miktarı artar. Bu antikorlar vücutta histamin salınımını uyarır. Küçük bir miktardaki besin bile bağışıklık sistemini uyarmaya yeterlidir.


Besin allerjilerinin çoğu aşağıdaki gıdalardaki proteinlerden kaynaklanır:
Yerfıstığı, fındık, ceviz, antepfıstığı, balık ve yumurta’dır.
Çocuklarda ise daha çok yumurta, süt, yerfıstığı, fındık, ceviz, antepfıstığı ve buğdaydır.
Çikolata genellikle ciddi allerjen bir gıda değildir.


Gıda intoleransı ve diğer reaksiyonlar:
Gıdaların oluşturduğu alerji benzeri rahatsızlıklardır.Genellikle gıda intolernsında da allerjide olduğu gibi ishal,bulantı,kusma sıklıkla görülür.Bu açıdan iki farklı durum birbiriyle karışabilir.
1-Laktoz intoleransı:Laktaz enziminin eksikliğine bağlı olarak gelişir.Süt içindeki ana şekerdir.Kramp,şişkinlik,ishal ve ağrı yapar.
2-Gıda zehirlenmesi bazen allerjik reaksiyonu taklit edebilir.
3-Bazı besin takviyeleri allerjik reaksiyonu tetikleyebilir.Kurutulmuş meyfelerin saklanmasında kullanılan kükürt,konserve gıdalar,şarap astım atağını tetikleyebilir.Monosodyum glutamat,suni tatlandırıcılar ve gıda boyaları da allerji nedeni olabilir.
4-Stres ve psikolojik faktörler allerjiyi tetikleyebilir.
5-Çöliyak hastalığında(gluten allerji) bağışıklık sistemi devrededir.Fakat mekanizma biraz farklıdır.Kronik sindirim sistemi hastalığıdır.Ekmek ve buğday unundan üretilen gıdalar,arpa ve çavdarda bulunan bir protein olan gluten alerjiyi başlatır. Sistemik bir allerji değildir. İnce bağırsak yüzeyi zarar görür. Buna bağlı olarak besinlerin emilimi bozulur.
Aile hikayesi olanlarda, çocuklarda,astımı olanlarda daha sık görülür.
Süt çocuğu ve 1-3 yaş grubunda gıda allerjisi sık görülür. Süt,buğday ve yumurta allerjisi zamanla geçer.Fakat kuruyemiş (ceviz, fındık, antepfıstığı, yerfıstığı) allerjisi yaşam boyu sürer. Gıda alerjisi bazen ciltte egzema olarak görülebilir.

 


Tanı: Genellikle yenilen gıdalar sonrasında gözlemlenen reaksiyonlara göre tanı konur.Yenilen gıdaların listesi tutulur. Ciltte allerji testi (prick testi) yapılabilir. Testin pozitif olması kesin gıda alerjisi olduğunu göstermez. Kanda IgE antikorları artar. Bazı gıdalara 1-2hafta ara verilir. Sonrasında tekrar eklenir. Şikayetler oluşuyorsa allerji tanısı konulabilir.


Tedavi: En iyi tedavi allerjenden uzak kalmaktır. Hafif allerji durumunda antihistaminikler yararlıdır. Ciddi allerjik reaksiyonlara karşı etkili olmayabilir. Bu durumlarda epinefrin enjeksiyonu gerekir.Bilinen ciddi allerjisi olan kişilerin yanlarında epinefrin iğnesi taşıması çok önemlidir.
Anti IgE tedavisi: Omalzumab(Xolair) adlı ilaç vücutta IgE kullanımını önler.Uzun süreli yan etkileri bilinmemektedir.Araştırma aşamasındadır.Anafilaksi riskini artırabilir.
Bağışıklanma tedavisi: Allerjik olan gıdanın küçük parçaları yutulur ya da dil altına konulur. Gıda miktarı giderek artırılır. İlk çalışmalar oldukça başarılıdır.
Fakat daha fazla araştırma gerekmektedir.
Çocuğunuzda bir gıdaya karşı allerji varsa, çocuğun bakımı ile ilgili tüm kişilere bu durumu açıklamalı ve acil durumlarda yapılması gerekenler konusunda uyarmalısınız.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz