Beyin Anevrizması

Anevrizma, beyindeki atardamarların genellikle çatallanma bölgelerinde meydana gelen genişleme veya balonlaşmalardır. Genellikle saplıdırlar. Genellikle damarların zayıf noktalarından gelişirler, bu nedenle de kanAmaya meyillidirler. Beyin içine kanama olması, ciddi ve yaşamı tehdit eden bir durumdur. Acil müdahale gerekir. Hemorajik inme (Subaraknoid kanama) oluşur. Beyin anevrizmaları çoğunlukla bulgu vermez. Genellikle diğer sağlık problemlerine bağlı yapılan testlerde saptanırlar. Anevrizmalar çoğunlukla beyin tabanında yerleşir. Anevrizmaların yıllık kanama riski yaklaşık %1’dir.
Belirtileri:
I-Anevrizma ruptürü:
Ani ve şiddetli baş ağrısı anevrizma ruptürünün en önemli belirtisidir. Bu baş ağrısı genellikle, daha önce deneyimlenmemiş "en şiddetli baş ağrısı" olarak tarif edilir. Anevrizma kanamalarının yaklaşık 1/3’ü herhengi bir sağlık kuruluşuna ulaşamadan kaybedilir. Sağlık kuruluşuna ulaşan kanamış anvrizmaların %25-40’ı kaybedilir.
-Ani, son derece şiddetli baş ağrısı
-Bulantı ve kusma
-Boyun tutulması
-Bulanık veya çift görme
-Işığa duyarlılık
-Nöbet
-Göz kapağında düşme
-Bilinç kaybı
-Bilinç bulanıklığı
II-Anevrizmadan sızıntı olması:
Bazı durumlarda, anevrizmadan kan az miktarda sızabilir.
Ani, son derece şiddetli baş ağrısı vardır.
(Daha ciddi bir kanama hemen her zaman sızıntı sonrası gelişir.)
III-Kanamamış anevrizma:
Kanamamış bir anevrizma çoğunlukla hiçbir bulgu vermez. Eğer anevrizma büyükse beyne bası nedeniyle oluşabilecek belirtiler görülür:
-Bir göz üstünde ve arkasında ağrı
-Gözbebeğinde büyüme
-Görme kaybıveya çift görme
-Uyuşma, zayıflık veya yüzün bir tarafında felç
-Göz kapağında düşme
Nedenleri:
Anevrizmalar doğuştan olabileceği gibi damar cidarında dejenerasyona bağlı olarak da gelişebilir. Ateroskleroz (damar sertliği), enfeksiyonlar, kafa travmaları nedeniyle damar duvarı hasar görebilir.
Beyin anevrizmaları kadınlarda 3 kat daha sık görülür. Bu risk faktörlerinin bazıları zamanla gelişir, diğerleri doğumda mevcuttur.
A-Zamanla oluşan risk faktörleri:
-İleri yaş (En sık 50-60 yaş)
-Sigara içme
-Yüksek kan basıncı (hipertansiyon)
-Damar sertliği (ateroskleroz)
-Uyuşturucu, kokain kullanımı
-Kafa travması
-Ağır alkol tüketimi
-Bazı kan enfeksiyonları
-Menopozdan sonra düşük östrojen düzeyleri
B-Doğumda mevcut risk faktörleri:
-Bağ doku bozuklukları, kalıtsal olarak kan damarları zayıftır (Ehlers-Danlos sendromu).
-Polikistik böbrek hastalığı, böbreklerde sıvı dolu keseler vardır ve genellikle kan basıncı yüksektir, kalıtsal bir hastalıktır
-Anormal dar aorta (aort koarktasyonu), vücuda kalpten oksijenden zengin kanın dağıtılmasını sağlayan büyük kan damarında (aorta) darlık olması.
-Serebral arteriovenöz malformasyon (AVM). Kanın beyinde, arterler ve venler arasında normal akışını bozan anormal bağlantıların olması.
-Beyin anevrizması, aile öyküsü Bir ebeveynde, erkek veya kız kardeş gibi özellikle birinci derece akrabalarda anevrizma olması.
Anevrizma Tipleri:
Sakküler (kese biçimli) anevrizmalar. En sık görülen anevrizma tipidir. Beyin tabanında, büyük damarların dallanma bölgelerinde oluşur. Bu dallanma noktalarında damar duvarı daha fazla basınca maruz kalmaktadır. Sakküler anevrizmalar genellikle yıllar içerisinde gelişir bu nedenle anevrizmanın yırtılma riski yaşla birlikte artar. İleri yaşlarda damar yapısının bozulması sonucu damar duvarının esnekliğini kaybetmesi de anevrizma oluşmasında önemli bir etkendir.
Fuziform (iğ biçimli) anevrizmalar: Bu anevrizma damarın uzunca bir bölümünü içeren iğ şeklinde bir genişleme olarak görülür. Bu tip anevrizmalar da yırtılarak kanayabilir, ileri derecede genişleyip çevresindeki beyin dokusunda baskıya yol açarak veya içinde pıhtılaşma gelişip buradan ayrılan trombusların normal beyin damarlarında tıkanmaya (emboli) neden olması ile inme benzeri bulgulara neden olabilir.
Komplikasyonlar:
Anevrizma yırtılması sonrasında gelişebilir komplikasyonlar şunlardır:
-Yeniden kanama. Yırtılmış veya sızdıran bir anevrizma tekrar kanama riski altındadır. Yeniden kanama beyin hücrelerine daha fazla zarar verebilir. İlk 14 gün içinde tekrar kanama riski %20 civarındadır.
-Vazospazm. Anevrizma rüptürü sonrası, kan damarlarında düzensiz daralma (vazospazm) olabilir. Bu durum beyin hücrelerine giden kan akışını azaltır ve ek hücre hasarına ve kaybına neden olabilir (iskemik inme). Vazo spazm genellikle anevrizma ruptürü sonrası 8-10 gün sonra gelişir. Tedavisi oldukça zordur.
-Hidrosefali Anevrizma ruptürü sonrası subaraknoid kanama (SAK) gelişir. Beyin ve çevre dokular arasında kan birikimi olur. Beyin omurilik sıvısı (BOS) bu boşlukta rahatça dolaşamayacağından, BOS sıvısı birikerek kafa içi basıncı artar, bu da beyin dokusuna zarar verebilir.
-Hiponatremi. Kafa tabanında yer alan, vücut sodyum dengesini sağlayan hipotalamus adlı bölgenin zarar görmesi, kandaki sodyum düzeyinin düşmesine (Hiponatremi) neden olabilir. Bu da beyin hasarının daha fazla olmasına neden olur. Beyin hücreleri şişer ve kalıcı hasar oluşur.
Tanı:
Tanısal testler şunlardır:
Bilgisayarlı tomografi (BT). Genellikle beyin kanaması olup olmadığını belirlemek için kullanılan ilk testtir. BT angiografi yapılabilir.
Beyin omurilik sıvısı testi. Eğer bir subaraknoid kanama varsa, büyük olasılıkla beyin omurilik sıvısı (BOS) içerisinde kırmızı kan hücreleri tespit edilebilir. Lomber ponksiyon yöntemi ile alınan BOS sıvısı laboratuarda incelenir.
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG). MRI ile beynin ayrıntılı görüntüleri alınabilir. MRI angiografi ile damar yapıları daha netdeğerlendirilebilir.
Serebral anjiyografi. Kasıktan girilen bir kateter yardımıyla beyin damarlarına ulaşılır. Özel kontrast maddeleler verilerek beynin damarsal yapısı ortaya çıkarılır. Bu test diğerlerinden daha invazif bir yöntemdir. Bu nedenle diğer tanısal yöntemler yetersiz kaldığında tercih edilmesi gereken bir görüntüleme yöntemidir.
Anevrizma tespiti için tarama yapılması kimler için uygundur?
Genellikle kanamamış beyin anevrizmalarının tespiti için görüntüleme yöntemlerinin kullanılması önerilmez. Ancak ailede, birinci derece ve özellikle iki akrabada anevrizma rüptürü hikayesi varsa veya anevrizma riskini artıran kalıtsal hastalık mevcutsa, tarama testlerinin potansiyel yararı konusunda doktorunuzla  görüşmeniz uygun olacaktır.
Tedavi:
Günümüzde anevrizma tanısı almış hastalar için üç önemli tedavi seçeneği mevcuttur:
-Gözlem ve/veya cerrahi olmayan tedavi (yalnızca takip). Hastada anevrizmaya bağlı nörolojik bulgu yoksa, kanama riski azsa, anevrizma küçükse hasta bilgilendirilir ve takibe alınabilir.
-Cerrahi tedavi ve anevrizmanın kapatılması (kliplenmesi); açık ameliyat. Beyin cerrahları tarafından yapılır. Kafatası açılarak sakküler anevrizmanın boynuna titnyum klips yerleştirilir.
-Damar içi (endovasküler) tedavi ile stentleme ve/veya tıkama; kapalı ameliyat. Girişimsel radyoloji uzmanları tarafından yapılır.


 

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz