Botulizm (Botulismus)

Hemen ve yeterli tedavi edilmezse yüksek ölüm oranına sahip olan Botulizm hastalığının etkeni A, B, C, D, E, F ve G olmak üzere 7 tipi bulunan Clostridium botulinum'dur. Toksini ısıyla değişme eğilimindedir ve 80°C'de 10 dakika veya daha fazla ısıtma ile yok edilebilir. Clostridium bakterisi anaerobiktir. Yani oksijensiz ortamda çoğalır. Bazı Clostridium türleri (tip A ve B ve bazı  F ) karakteristik bozuk kokusu vardır ve eti bozar , proteolitik tipte bakterilerdir.  Tip E ve B, C, D ve bazı F  türleri proteolitik değildir(eti bozmaz), ciddi bozulmuş koku oluşturmaz, bu nedenle yiyecek yenirken tespit edilemeyebilir.  Eğer bakteriler çoğalacak ortam bulamazlarsa spor oluştururlar, bu sporlar aktif değildir (inert). Bakteri sporları uzun yıllar bir değişikliğe uğramadan doğada kalabilir. En sık toprakta, durgun suların (akarsu, göl, deniz) dibindeki tortuda bulunur. Bu sporlar uygun ortam bulduklarında (düşük oksijen, düşük tuz, düşük şeker, uygun ısı, düşük asit ortam), bakteri formuna geçerler ve şiddetli nörotoksin (sinirlerde felç yapar) üretirler.
Bulaşma Yolu
Gıda kaynaklı botulizm (yara botulizmi ve bebek botulizminden ayrı) organizmanın gelişimi esnasında üretilen güçlü nörotoksin içeren gıdanın tüketilmesi ile oluşan ciddi bir gıda zehirlenmesidir. Botulinal toksini, konserve mısır, biber, yeşil fasulye, çorba, pancar, kuşkonmaz, mantar, olgun zeytin, ıspanak, ton balığı, tavuk ve tavuk ciğeri ve ciğer kafa ve hafif öğle yemeği etleri, jambon, sosis, doldurulmuş patlıcan, ıstakoz ve tütsülenmiş ve tuzlanmış balık gibi gıdalarda rastlanmıştır. Yıllık olarak kaydedilen bir çok salgının yetersiz işlenmiş gıdalarla, ev yapımı konservelerle alakalı olduğu görülmüştür, fakat bazen ticari üretilen gıdalarda da rastlanmıştır. Sosisler, et ürünleri, konserve sebzeler ve deniz ürünleri insan botulizmi için en sık karşılaşılan gıdalardır.


Hastalığın Seyri
Gıda kaynaklı botulizm, (aslında gıda kaynaklı intoksikasyon) C. botulinum tarafından üretilen nerotoksin içeren gıdanın tüketilmesi ile ortaya çıkan hastalığın adıdır. Vakaların, 4 saat ile 8 gün arasında değişmesine rağmen, gıda kaynaklı botulizmin başlangıç belirtileri, toksinli gıdanın tüketiminden 18-36 saatleri arasında ortaya çıkmaktadır. İntoksikasyonun erken belirtileri, belirgin halsizlik, zayıflık ve baş dönmesidir, genelde bu belirtiler çift görme, konuşma ve yutkunmada zorluk çekme ile devam etmektedir. Nefes alıp vermede zorluk, diğer kasların zayıflığı, ağrılı şişmeler ve kabızlık da genel belirtileri arasında yer almaktadır. Tedavi edilmediği takdirde yüksek ölüm oranına sahiptir. Günümüzdeki yoğun bakım şartları (mekanik ventilasyon) sayesinde ölüm oranları oldukça azalmıştır.

Bebeklerde görülen botulizm (Bebek botulizmi), bebeğin sindirim sistemine erken dönemde botulinum sporlarının girmesi sonucu oluşur. Bunun da en sık nedeni bebeklere 1 yaşından önce botulinum sporları ile kontamine olmuş bal yedirilmesidir. Bebeğin bağırsakları sporların bakteri oluşturmasına uygun ortam sağlar. Bebek botulizminin ilk belirtisi kabızlıktır. Bu nedenle genellikle aileler tarafından göz ardı edilmektedir. İlerleyen dönemde bebeklerde halsizlik, beslenme zorluğu, solunum sıkıntsı gibi belirtiler ortaya çıkar

Yara baotulizminde, ciltte oluşan yaraların içine clostridyum bakterisinin girerek çoğalması söz konusudur. Genellikle damardan ilaç kullanan madde bağımlıllarında görülür. Oldukça nadirdir.

Yolcular için Risk
Toksin içeren gıdalar tüm dünyada bulunabilir. Risk tamamen gıda üretim standartları ve gıdanın tüketilme şekline bağlıdır.
Aşı
Mevcut değildir.
Önlemler
Tamamen önleme mümkün değildir. Bütün ticari olarak konservelenmiş ve muhafaza edilmiş gıdalar normal olarak tüketim için güvenlidir (hepsi sterilize edilmiştir veya çok asidiktir veya koruyucu eklenmiştir). Taze ürünler tehlike içermezler. Toksin 75-80 °C'de yok edilebilir, bu yüzden yeterli ısıtılmış ve pişirilmiş gıdalar güvenlidir. Ancak yetersiz işlenmiş gıdalarla, ev yapımı konservelerle bulaşma ihtimali olduğu unutulmamalıdır. 

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz