Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH)

Cinsel temasla bulaşan enfeksiyonlardır. Vücut salgıları,kan,meni,vajinal akıntı yoluyla bulaşır.Bazı enfeksiyonlar paylaşılan iğnelerle ya da anneden çoçuğuna da geçebilir.Bazı kişilerde enfeksiyon mevcuttur,fakat kişi oldukça sağlıklıdır.

Cinsel yolla bulaşan hastalığı olan kişilerde hangi şikayetler görülür?
Enfeksiyon olan kişilerde genital veya rectal alanda yara veya şişlikler olabilir.Penisten akıntı gelebilir.Vajinal akıntı olabilir.İdrar yanması olabilir.Anormal vajinal kanamalar oluşabilir.Kasıklardaki len veya tüm vücuttaki lenf nodlarında şişlikler görülebilir.Şikayetler birkaç gün sonrasında veya üç ay sonrasına kadar görülebilir.Bazen tedaviyle birkaç haftada iyileşir.Bazen kendi kendine geçer,fakat komplikasyonlarla ilerleyebilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda 3 tip organizma etkilidir.
1-Bakteriler: Gonore(bel soğukluğu),Sifiliz(frengi),Klamidya
2-Parazitler:Trikomonas
3-Virüsler:Human papilloma virus(HPV-genital siğil),Genital herpes(Uçuk),HIV(AIDS)

Başka enfeksiyonlar da cinsel yolla bulaşabilir.Fakat cinsel aktivite olmadan da bulaşabilirler.Bunlar şunlardır:Hepatit A ve B virüsleri,Shigella(dizanteri),Criptosporidium ve Giardia lamblia enfeksiyonlarıdır.

Cinsel yolla bulaşan hastalık riskini artıran faktörler nelerdir?
1- Korunmasız cinsel birliktelikle,tek bir birliktelik dahi olsa bulaşma riski %70-80’dir.
2- Birden çok partnerle birliktelik
3- Daha önce cinsel yolla bulaşan hastalığı olmak
4- Alkol ve madde kullanımı,damardan ilaç uygulama sonrası enjektörlerin paylaşılması.
5- Erken yaşta cinsel olarak aktif olan genç kızların rahim ağzı enfeksiyonlara karşı korunmada yetersiz kalabilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tanısı nasıl yapılır?
1-Kan testleri-HIV,Hepatit B,C ve sifiliz geç dönemleri
2-Sıvı örnekleri:Genital bölgede bulunan yara alanından,vajinal akıntıdan alınan örnekten örnekler alınarak kültür yapılabilir.
3-İdrar örneği alınabilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı kimler taranmalıdır?
1-HIV taraması 13-64yaş arası tüm kişilere yapılmalıdır.
2-Gebe kadınlar:HIV,HepatitB,Klamidya ve sifiliz taraması ilk vizite genellikle yapılır.
Yüksek riskli gebelerkde HCV ve gonore taraması da yapılır.
3-21 yaş ve üzeri bayanlar HPV enfeksiyonuna bağlı olarak gelişebilecek rahim ağzı değişikliklerini saptamada PAP smear testi yaptırmalıdır.En az 3 yılda bir tekrarlanmalıdır.
4-25 yaş altı cinsel olarak aktif bayanlar Klamidya ve Gonore taramasından geçebilirler.Klamidya enfeksiyonu tesbit edilirse tedaviden 3 ay sonra test tekrar edilmelidir.
5-Erkek-erkek birlikteliğinde cinsel yolla bulaşan hastalık riski artar.Bu açıdan bu kişiler yılda bir kez genel testlerden geçmelidir.
6-HIV pozitif kişiler:Bu hasta grubunda diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkların görülme şansı daha fazladır.sifiliz,gonore,klamidya ve herpes enfeksiyonu testleri sık tekrar edilmelidir.HIV pozitif kadınlarda rahim ağzı,erkeklerde ise anal kanser riski fazladır.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisi nasıldır?
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisinde çeşitli ilaçlar kullanılmaktadır.Bakterilerin oluşturduğu enfeksiyonların tedavisi genellikle kolaydır.Virüslerin oluşturduğu enfeksiyonlar tam olarak tedavi edilemeyebilir,fakat enfeksiyonun idaresi mümkündür.Gebelik sırasında acil müdahale ve tedav bebein enfeksiyon kapma riskini azaltacaktır.Tedavi ajanları şunlardır:
1-Antibiyotikler:Tek dozda bile gonore,sifiliz,klamidya ve trikomonas enfeksiyonlarına karşı etkilidir.Gonore ve klamidye enfeksionları genellikle beraber bulunduğundan birlikte tedavi edilirler.Antibiyotik tedavisi sonrası takip önemlidir.Tedavisresince cinsel birliktelikten uzak durmalısınız.
2-Antiviral ilaçlar:Günlük antivral ilaç kullanımı Herpes ataklarını azaltabilir.Fakat gene de herhangi bir zamanda partnerinize bulaştırma riskiniz vardır.HIV enfeksiyonunuz varsa yıllarca kontrol altında tutulabilir.Erken tedavi daha etkilidir.İlk dönemde 28gün süreyle AntiHIV tedavisi alırsanız,HIV pozitif olmaktan korunabilirsiniz.

Eğer cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonunuz varsamutlaka partnerizi bu konuda bilgilendirmelisiniz.HIV, HPV,sifiliz ve Hepatit B veya C enfeksiyonlarında mutlaka partnerinize bilgi vermeniz gerekir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmek için neler yapılabilir:
1-Enfekte olmamıştek bir pertnerle uzun süreli birliktelik önemlidir.
2-Aşılanma:Hepatit B aşısı rutin olarak yenidoğanlara uygulanmaktadır.
HPV aşısı 11-12 yaşındaki kız ve erkek çocuklarına yapılabilir.26 yaşına kadar her iki cinse de yapılabilir.
3-Eğer yeni bir partneriniz olacaksa her ikinizin de enfeksiyon taramasından geçmesinde fayda vardır.
4-Prezervatif devamlı ve uygun şekilde kullanılmalıdır.Spiral ve doğum kontrol hpları cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korumaz.
5-Alkol kullanımı sınırlandırılmalı,madde kullanımından uzak durulmalıdır.
6-İnternette,barlarda ve diğer bilmediğiniz ortamlarda partner aramayın.Güvenli olduğundan emin olamayacağınız kişilerle birliktelik enfeksiyon riskinizi artırır.
7-Erkeklerin sünnet olması AIDS enfeksiyonunun bulaşması riskini %50-60 azaltır.HPV ve Genital herpes(uçuk) enfeksiyonlarına karşı da koruyucudur.
8- Çocuğunuzu ergenlik dönemi sonrası cinsel aktivite ,olası riskleri ve korunma hakkında bilgilendirin.
9-TRUVADA kullanımı;Temmuz 2012’de FDA tarafından HIV(AIDS) hastaalığndan korunmada onaylanmış bir ilaçtır.Ayrıva HIV tedavisin de de kullanılmaktadır.Fakat bu ilaç kullanılmadan önce mutlaka olası riskleri ve yararları hakkında doktorunuza danışmalısınız.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz