Gebelik Takipleri Nasıl ve Ne Sıklıkla Olmalıdır?

Gebelik kadın hayatı için çok önemli ve özel bir dönemdir. Gebe kalındığı anda gebelikle ilgili pek çok konuda bazı hassasiyetler ortaya çıkar. Bebeğin gelişimi, sağlık durumu, annenin yapması gerekenler vb. Gebelik muayene ve takiplerini doktorunuzun önerisine göre düzenli aralıklarla yaptırmalısınız.

İlk doktor kotrolünüze gebe kaldığınızı öğrendiğiniz dönemde başvurmalısınız. Adet gecikmesinden yaklaşık 1 hafta sonra gebelik kesesi ultrasonla görülebilir.Erken dönemde yapılacak ilk değerlendirme ile rahim içi gebelik olup olmadığı, bebeğin rahim içine yerleşiminin durumu değerlendirilecek, bazı kan testleri yapılarak genel sağlık kontrolünüz yapılacaktır. Bu dönemde takibe başlamanın bir faydası da dış gebelik söz konusu ise ve bu durum erken bir dönemde tespit edilirse, ameliyat olmanıza gerek kalmadan ilaçla tedavi şansınız olacaktır. Ayrıca döllenmeden sonraki ilk 28 günlük dönem bebeğin beyin ve omurga sisteminin gelişmesinde çok önemlidir. Bu dönemde folik asit takviyesi çok önemlidir. Eğer başlamamışsanız bu konuda doktorunuz sizi bilgilendirecektir. Planlı gebeliklerde folik asit gebe kalmadan en az bir ay önce başlanır. Erken gebelik döneminde gerekirse doktorunuz 48 saat arayla hCG testini tekrarlayabilir.

İlk kontrolünüzde bazı testler istenecektir. Bu testler şunlardır:
1-Kan grubu: Gebe kadında kan grubunun RH negatif olması ve eşinin RH negatif olması kan uyuşmazlığı olarak adlandırılır.
Eğer kan uyuşmazlığı varsa gebelik başlangıcında ve 28.haftada ‘’İndirek coombs’’testi istenir.Gebelikte kanama,abortus,karın bölgesine trauma,amniyosentez gibi durumlarda RHOGAM yapılarak annenin bağışıklık sisteminin uyarılması önlenmiş olur.28.haftada yapılan ‘’İndirek coombs’’testi de negatif ise bu durumda doğuma kadar anneyi koruyacak RHOGAM yapılır.
2-Hemogram/kan sayımı: Gebeliğin başlangıcında kan düzeyiniz önemlidir.Eğer aneminiz varsa gebeliğin ilerleyen dönemlerinde anemi daha belirginleşebilir.Bu açıdan demir takviyesi uygulanmaktadır.Doktorunuzun ihtiyaç görmesi durumuna göre belirli aralıklarla hemogram takibi gerekecektir.
3-TİT/İdrar testi: Basit bir testtir, ama oldukça bigilendiricidir. Annenin beslenmesi, sıvı alımının yeterliliği, şeker ve protein atılımı, idrarda kanama (vajinal kanama yanıltabilir) ve enfeksiyon varlığı (idrarda lökosit 8-10 ve üzerinde ise) tespit edilebilir.
20-24.haftalar arası tüm gebeler şikayetleri olmasa da idrar kültürü yaptırmalıdır. Bakteri üremesi durumunda tedavi verilmelidir.Çünkü idrar yolu enfeksiyonu erken doğum için bir risk faktörüdür. Gebelikte TİT sonucu idrar yolu enfeksiyonunu gösteriyorsa idrar kültürü yapılarak daha spesifik bir antibiyotik tedavisi planlanabilir.
4-TORCH taraması: Doktordan doktora farklı yaklaşımlar olabilir. Gebelikte görülen TORCH gurubu enfeksiyonlar bebekte anomali ve enfeksiyona yol açabilir.
-Rubella (kızamıkçık) IgM ve IgG: Çocukluk çağı hastalığıdır. Viral bir hastalıktır. Rubella IgG antikorları kişinin bağışıklığının olduğunu gösterir.%90 pozitiftir.Gebelik öncesi tarama yapıldığında IgG negatif ise gebe kalınmadan en az 3 ay önce aşı yapılabilir.Gebelikte aşı önerilmez. Enfeksiyondan korunma önerilir. Rubella IgM pozitif olması aktif enfeksiyonu gösterir. Bu durumda sıkı takip ve ileri tetkikler gerekir. Fetusun etkilenmesi durumunda terminasyon önerilebilir.
-Toksoplazma IgM ve IgG: Bir parazit enfeksiyonudur. Kediler doğal taşıyıcıdırlar. Toksoplazma IgG antikorları kişinin bağışıklığının olduğunu gösterir. Bu durumda bebek için risk yoktur. Toksoplazma IgM pozitif olması aktif enfeksiyonu gösterir. Bebekte enfeksiyona neden olabilir. Bu durumda uygun antibiyotik tedavisi önerilir.
-CMV IgM ve IgG: Viral bir hastalıktır. CMV enfeksiyonu birincil enfeksiyonsa bebek için risk taşır.Doktorlar arasında rutin tarama olarak yapılması konusunda tam bir fikir birliği yoktur.
5-Hepatit ve HIV taramaları: HBsAg,AntiHBS,Anti HIV ve AntiHCV serolojik testleri yapılır.Anti HBS pozitif ise Hepatit B enfeksiyonuna doğal veya aşı ile bapışıklık kazanılmış olduğu anlaşılır.Bebek için risk yoktur.Anne için koruyucudur. HBsAg pozitif ise Hepatit B
taşıyıcılığı söz konusudur.Anne bulaştırıcıdır.Doğumdan hemen sonra bebek aşılanır.Daha sonra bebek anne sütü alabilir.AIDS taraması için AntiHIV testi yapılır.AntiHCV Hepatit C enfeksiyonunu gösterir.Oldukça nadirdir.
6-TSH,fT3,fT4/Tiroid fonksiyonları: Tiroid hormonları bebeğin gelişimi için oldukça önemlidir Annede hipotiroidi varsa(TSH yüksek),bebeğin guatr bezi büyüyebilir. Uzun dönemde zeka geriliği yapabilir.Annede hipertiroidi varsa(TSH düşük), gebelik komplikasyonları artar(erken doğum,düşük doğum ağırlığı vb.)
7-Biyokimyasal testler: AKŞ,üre,kreatinin,ALT,AST,Ürik asit,LDH,ferritin,B12 düzeyleri bakılır.Şeker hastalığı,Karaciğer ve böbrek fonksiyonları,demir depoları(ferritin) değerlendirilir.Gebelik başlangıcında ürik asit yüksekliği ve obesite varsa hipertansiyon açısından hasta daha sıkı takip edilmelidir. Bu testler gebeliğin ilerleyen haftalarında doktorunuzun gerekli görmesine göre dönem dönem tekrarlanabilir.

İlk trimesterde düşük riski daha fazla olduğundan doktor kontrollerinizi 2-3 hafta arayla yaptırmalısınız.Herhangi bir kanama, ağrı, lekelenme durumunda bu süreyi beklemenize gerek yoktur.Hemen doktorunuzla görüşmelisinz..

11-13.6 haftalar arası ikili tarama testi yaptırmanız gerekecektir. Bu dönemden sonra ayda bir kez kontrole gitmeniz yeterlidir.15-20.haftalar arası(ideali 16-18 hafta) üçlü tarama testi yapılabilir.

20-24. haftalar arası ayrıntılı-2.Düzey ultrason muayenesi ile fetal anomali taraması yapılır. Bu dönemde fetusun ultrason muayenesi oldukça detaylı yapılabilir.

20.haftanızda ve 1 ay sonra tetonoz aşısı yaptırmanız gerekecektir. Tetanoz aşılama programı ülkemizde sağlık ocakları tarafından yapılmaktadır.

24-28.haftalar arasında tüm gebelere gestasyonel diyebet taraması yapılmaktadır.
50 gram glukoz tolerans testi: Gebeye 50 gram glukoz içirilir.Gebenin aç olmasına gerek yoktur.Bir saat sonra alınan kan örneğinde glukoz düzeyi 140mg/dl ve altında olmalıdır.Eğer değer yüksekse bu durumda tanı konulabilmesi amacıyla 100gram lık yükleme testi yapılır.
100g glukoz tolerans testi:Gebeye sabaha kadar aç kalması ve kahvaltı yapmaması önerilir. 100 gram glukoz içirilerek açlık ,1,2, ve 3.saatlerde kan glukoz düzeylerine bakılır.Bu değerlerden iki veya daha fazlası yüksekse gestasyonel diyabet tanısı konur.Bazı merkezler 75gram yükleme testini tercih edebilir.

24-28.haftalar arası plasenta fonksiyonları, rahim damarlarının değerlendirilmesi (24.haftadan sonra uterin artede çentik kaybolur.Eğer çentik devam ediyorsa gelişme geriliğiaçısından takip edilmelidir), bebeğin kordonunda ve beyin damarlarında kanlanmanın değerlendirilebilmesi için doppler ultrason yapılabilir.

28.haftadan sonra NST testi yapılabilir.İdeal olarak 34-35 hafta döneminde NST testi istenir.

36.haftadan sonra kontrollerinizi doktorunuz farklı şekilde önermediği takdirde 2 haftada bir yaptırmalısınız.36.haftadan sonra haftalık NST takibi gerekebilir.

Gebenin her doktor kontrolünde kilo takibi yapılır. Ve tansiyon ölçümleri alınır.

DOKTOR KONTROLLERİ
1.vizit 4-5 .hafta-Genel kan ve idrar testi
2.vizit. 6-7.hafta
3.vizit 9-10.hafta
4.vizit 12.hafta-İkili tarama testi+ense kalınlığı
5.vizit.16.hafta-Üçlü tarama testi/gerekirse amniyosentez
6.vizit 20.hafta-tetonoz aşısı(1.doz)+ayrıntılılı obstetrik ultrason incelemesi.
7.vizit 24.hafta- tetanoz aşısı(2.doz)+ şeker yükleme testi+gerekirse doppler ultrason
8.vizit 28.hafta
9.vizit 32.hafta
10.vizit 36.hafta NST
11.vizit 38.hafta
Sonrasında doktorunuzun önerisine göre haftalık takipler ve DOĞUM

Kontrolleriniz sırasında gerekli görülürse kan, idrar testleri tekrarlanabilir. Her kontrolde kilo tansiyon ve ultrason ölçümleri kaydedilir.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz