Hiperprolaktinemi

Hiperprolaktinemi serum prolaktin düzeylerinin artmasına denir. Prolaktin ön hipofiz bezi laktotrof hücrelerden salgılanan 198 aminoasitli bir proteindir. Prolaktin hormonunun ana fonksiyonu gebelik döneminde meme gelişimini ve doğum sonrası süt oluşumunu sağlamaktır. Prolaktin aynı zamanda gonadlarda, lenf hücrelerinde ve karaciğerde özel reseptörlere bağlanır. Prolaktin salınımı pulsatildir; uykuda, gebelikte, streste ve göğüs ön duvarı uyarılmasında veya travmasında artar. Prolaktin düzeylerine açken ve sabah 11:00’dan önce bakılmalıdır. Açlık prolaktin düzeyleri genellikle laboratuarlar arasında farklılık göstermesine rağmen genellikle 25-30ng/ml altındadır. Doğum sonrası emzirme döneminde olmayan hiperprolaktineminin en sık nedeni hipofiz bezinde prolaktin üreten adenomlara bağlıdır. Bazı ilaçlar(depresyon ilaçları, tansiyon ilaçları vb.) prolaktin yükselmesine neden olur. Hafif artmış prolaktin seviyesinin en önemli nedeni strestir(İdiyopatik).

Prolaktin yüksekliğine bağlı görülen bulgular kadınlarda ve erkeklerde aşağıdaki gibidir:
Kadınlarda: Adet düzensizliği,libido kaybı,memelerden süt gelmesi ve infertilite görülür. Osteoporoz başağrısı, görme bozuklukları ve hirsutizm sıktır.
Prolaktin yüksekliğinde:
Sekonder amenore %15-20
Galaktore %30
İnfertilite %30
Amenore+galaktore %75 görülür.
Erkeklerde: İktidarsızlık,sperm sayısında azalma, başağrısı, memelerde büyüme, osteoporoz ve görme kaybı olabilir.

Prolaktin hormonu yüksekliği nedenleri şunlardır:
1-Fizyolojik nedenler:Ağrı,meme başı uyarımı,gebelik,pelvik muayene,egzersiz ve uyku
2-İlaçlar:Aldomet,rezerpin,motilium,estrojen içeren ilaçlar(ok),ranitidin,cimetidin,kodein vb.
3-Patolojik nedenler:
Hipotalamik tümörler
Pituiter adenomlar(%80 PRL salgılar.1cm ise makroadenomdur).
Boş sella sendromunda PRL yüksekliği ve Galaktore sıktır.Tiroid bozuklukları %3-5 oranında hipotiroidi ile beraberdir.Taramada TSH kullanılır.
4-İdiyopatik

Prolaktin yüksekliği varsa hastada mutlaka hipotiroidi araştırılmalıdır. Hipotalamustan salgılanan TRH laktotrof hücrelerden prolaktin salgılanmasını uyarır.
Düzenli adet siklusu varsa+PRL düzeyleri normalse galaktore olsa dahi prolaktinoma yoktur.
Prolaktin 100ng/dl üzerinde ise hipofiz değerlendirmesi önerilir. Hiperprolaktinemi varlığında %50 adenom olma şansı vardır.Hemen hepsinde PRL 200ng/ml’dir. Oral kontaseptifler PRL üreten mikroadenomları büyütmez. Hiperprolaktinemiye bağlı hipoestrojenemi tedavisinde kullanılabilir.
Eğer PRL yüksekliğine neden olabilecek herhangi bir durum(fizyolojik,ilaç,patolojik) tespit edilemezse idiyopatik hiperprolaktinemi tanısı konur.
Makroprolaktinemide serum prolaktin düzeyleri yüksektir. Fakat klinik olarak hastada hiçbir anormallik yoktur. Kolay gebe kalırlar. Tedavi gereksizdir.

Pituiter mikroadenom varlığında dopaminerjik tedaviye yanıt açlık prolaktin düzeyleri ve hipofiz MRI tetkikleri ile takip edilir. Pek çok kadında adet kanamaları düzene girer. Galaktore düzelir. Erkeklerde testosteron düzeyleri artar. Tedavi ortalama 12-24 ay devam eder. 1/6 hastada remisyon(tam iyileşme sağlanır). Genel olarak dopaminerjik tedavinin kesilmesiyle % 54 hastada 18 ayda prolaktin düzeyleri tekrar artış gösterir. En optimal tedavi cabergolin tedavisine en az iki yıl devam edilmesidir.
Pituiter adenomlarda medikal tedaviye yanıt alınamıyorsa, tedaviye rağmen görme alanı kaybı devam ediyorsa, hasta ilaç tedavisini tolere edemiyorsa, hastada ciddi bulgular veren adenom varlığında cerrahi tedavi tercih edilir. Cerrahi tedavide en optimal yaklaşım burundan girilerek yapılan endoskopik cerrahidir(Transsfenoidal yaklaşım).

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz