Lupus

Lupus kronik iltihabi bir hastalıktır. Vücuttaki bağışıklık sistemi hücreleri kendi vücut dokularına zarar verir. Çeşitli organ sistemleri etkilenebilir. Eklemler, böbrekler, kan hücreleri, beyin, kalp ve akciğerler etkilenebilir.
Tanısı zordur. Çünkü başka hastalıkları taklit edebilir. En tipik bulgusu yüzdeki kelebek şeklindeki döküntüdür ve çoğu vakada görülür. Bazı insanlarda genetik yatkınlık vardır. bazılarında ise sonradan gelişir.

Lupus hastaları hiçbir zaman birbirine benzemez. Bazen bulgular ani olarak başlar ya da zamanla gelişir. Pek çok hastada hastalık hafiftir. Dönem dönem ataklar görülür. Ateş, halsizlik, eklem ağrıları, nefes darlığı, göğüs ağrısı, göz kuruluğu, baş ağrısı, yüzde döküntü ve el ve ayak parmaklarında soğuğa maruz kalınca beyaz mavi renk alması(reynaud sendromu) sık görülen bulgulardır.

Kalıtsal olarak hastalığa yatkın kişiler enfeksiyon geçirdiklerinde, güneş ışığına maruz kaldıklarında ve bazı ilaçları kullandıklarında (epilepsi, tansiyon ilaçları ve antibiyotikler) duyarlılığı artırabilir. İlaç kullanan kişiler ilacı kestiklerinde şikayetlerde de rahatlama olur.
Güneş ışığında yüzdeki döküntü belirginleşir ve iç dokularda da lupus reaksiyonuna bağlı şikayetler artabilir.
Kadınlarda, 15-40 yaş arası kişilerde ve Afrika ve Asya kökenlilerde daha sıktır.

Komplikasyonlar:
-Böbrek tutulumu varsa böbrek yetmezliği görülebilir. Lupus hastalarında en sık ölüm nedenidir.
-Beyin tutulumu olursa başağrısı, halüsinasyonlar, davranış problemleri, sara nöbetleri ya da felç görülebilir.
-Kansızlık ve damar iltihabı(vaskülit) görülebilir.
-Kal dokusunda enfeksiyon(perikardit), kalp krizi riski artar.
-Akciğer zarlarında enfeksiyon(plörezi) riski artar. Solunum ağrılı olur.
-Enfeksiyon riski artmıştır.
-Kanser daha sık görülebilir.
-Kemiklerin sağlığı etkilenebilir. Avasküler nekroz(en sık kalça ekleminde görülür) sıktır. Kemik dokusunun beslenmesi bozulur ve kemik kaybı olur.
-Gebelikte düşük riski artar. Gebelik hipertansiyonu(Preeklempsi) ve erken doğum riski artar. Komplikasyonların azaltılması açısında 6 aylık bir remisyon sonrası gebelik düşünülmelidir.

Tanı:
Tek bir tanısal yöntem tanıyı koymada yeterli değildir. Testler birlikta değerlendirilmelidir.
-Kan sayımı yapılır. Anemi sıktır. Beyaz kan hücreleri ve trombositler de genellikle azdır.
-Sedimentasyon artar. Bir saatte kırmızı kan hücrelerinin test tüpüne çökmesi takip edilir.
Kan hücrelerinde hızlı çökme bir hastalığın habercisi olabilir. Herhangi bir hastalığa spesifik bir test değildir. Vücutta enflamasyon, kanser, enfeksiyon sedimentasyon hızını artırır.
-Karaciğer ve böbrek testleri değerlendirilir.
-İdrar testi yapılır.
-Antinükleer antikor testi(ANA) bakılır. Bağışıklık sisteminin uyarıldığını gösterir. Lupusta pek çok hastada pozitiftir. Fakat pek çok pozitif hastada lupus yoktur. Pozitifse daha spesifik testler istenebilir.
-Akciğer filmi çekilir.
-Kalp EKO ile değerlendirilir.
-Bazen böbreklerden biyopsi almak gerekebilir.

Tedavi:
1-NSAID(Nonsteroidal anti-inflammatory drugs) ağrı kesici, ateş düşürücü ve ödemi azaltıcı olarak kullanılabilir. Mide kanaması, kalp ve böbrek problemleri yaratabilir(Aleve, Ibuprofen vb).
2- Sıtma ilaçları: Kinin ve türevleri (Hidroklorkuin-Plaquenil) kullanılır. Mide yanması, çok nadiren retina hasarı yapabilir.
3-Kortikosteroidler: İltihabi yanıtı azaltırlar. Fakat uzun dönemde kilo artışı, osteoporoz, tansiyon yüksekliği, diyabet ve enfeksiyon riskini artırırlar.
4-Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar: Cyclophosphamide (Siklofosfamid), azathioprine (Imuran), mycophenolate (Cellcept), leflunomide (Arava) ve methotrexate (Methotrexat) bu amaçla kullanılan ilaçlardır. Yeni bir ilaç belimumab (Benlysta) da lupus şikayetlerini azaltır.
Yan etkileri, bulantı, ishal ve ateştir.

Yaşamsal düzenlemeler:
1-Yeterince dinlenin. Bazen yorgunluk şikayetlerinizi artırabilir.
2-Güneşte kalmayın ve en az 55 faktörlü güneş kremi kullanın.
3-Düzenli egzersiz yapın. Egzersiz, depresyon ve kalp hastalıkları riskini azaltır. Genel iyilik halini artırır.
4-Sigara içmeyin: Kalp ve damarlar üzerinde lupus etkisini artırır.
5-Sağlıklı beslenin. Tuz ve doymuş yağlardan az, meyve sebze ve tam tahıllardan zengin beşlenin.

Bazı alternatif tedavi ajanları şunlardır:
1-DHEA(Dehidroepiandrosteron) tabletleri: Şikayetlerin geçmesi için gerekli steroid dozunu azalttığı yönünde bulgular vardır.
2-Keten tohumu: Alfa linolenik asit içerir. Bazı çalışmalarda böbrek tutulumu bulgularını iyileştirdiği yönünde bulgular vardır.
3-Omega 3 yağları: Lupus hastalarında faydalı olabilir. Fakat daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
4-Vitamin D takviyesinin lupus hastalarında olumlu etkileri olduğuna dair kanıtlar vardır.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz