Makaleler

Mide Ülseri (Peptik Ülser)

Yemek borusu, mide ve ince bağırsağın üst kısmında oluşan açık yaralara peptik ülser denir. En önemli şikayet mide ağrısıdır.

Mide içinde olan ülserlere mide ülseri, yemek borusunda olan ülserlere ösofagus ülseri, ince bağırsağın üst kısmında olan ülserlere ise duodenum ülserleri denir.
Önceden baharatlı yiyeceklerin ve stresin peptik ülserlere neden olduğu düşünülürü. Günümüzde ise pek çok peptik ülserin bazı ilaçlara ve bakteri enfeksiyonuna bağlı olarak geliştiği artık bilinmektedir. Mide ve çevresinde yanıcı ağrı olması en önemli bulgudur. Mide asidi ülser alanına temas edince ağrı daha da artar. Açken şikayetler daha fazladır. Geceleri ağrı artar, dönem şikayetler geçer, bazen de şiddetlenir. Kanlı kusma, dışkının siyah polması, açıklanamayan kilo kaybı ve iştah değişiklikleri de görülebilir.
Peptik ülserden korunmak için sık el yıkamak ve gıdaların iyi pişirildiğinden emin olmak önemlidir. Ağrı kesici kullanırken en düşük dozda kullanılmalıdır. Ağrı kesici kullanırken alkol kullanılmamalıdır. Ayrıca ilaçların tok karnına kullanılması önemlidir.
Mide asidi yemek borusu, mide ve ince bağırsağın iç yüzeyinde açılmalara ve ağrılı açık yaralara neden olur. Midede asit miktarı artar ve mukus miktarı azalır.
En sık mide ülseri nedenleri şunlardır:
1- Bakteri enfeksiyonu: Helikobakter pilori normalde mide iç yüzeyinde bulunan bir bakteridir. Bazı durumlarda mideye zarar vermeye başlar. H.Pilori su ve gıdalardan, insanların yakın teması ile insandan insana bulaşabilir.
2-Düzenli ağrı kesici kullanımı: Özellikle naproksen, ibuprofen, ketoprofen ve aspirin gibi NSAID grubu ağrı kesicilerin düzenli kullanılması midenin iç mukozasına zarar verir. Bu ilaçlar osteoartrit(eklemlerde görülen dejenerasyon-hasar) gibi hastalıklarda sıkça kullanılmaktadır. Asetaminofen(parol vb.) tarzı ağrı kesiciler peptik ülsere neden olmaz.
3-Bifosfonat grubu kemik erimesi tedavisinde kullanılan ilaçlar(Actonel, fosamax vb) peptik ülser nedeni olabilmektedir.
Sigara içenlerde, alkol kullanan kişilerde ve yoğun stres yaşayan kişilerde peptik ülser riski fazladır.
Tedavi edilmediği takdirde iç kanama, ülser derinleşip organın dışına açılırsa karın içi enfeksiyon(peritonit) ve nedbe dokusu oluşması riski artar. Nedbe dokusu gıdaların geçişini zorlaştırabilir, tıkanıklık oluşur. Kusma ve kilo kaybı artabilir.
Tanı:
Genel fizik muayene yapılır. Hastanın şkayetleri belirlenir.
1-H.Pilrori taraması: Bu amaçla kan testi, dışkı testi, nefes testi yapılabilir.
2-Gastroskopi: Endoskoğik cihazlarla ösofagus, mide ve ince bağırsağın iç kısmı gözlemlenir ve biyopsi alınır.
Tedavi:
Hastada bakteri enfeksiyonu tesbit edilmezse antibiyotik kullanılmaz. NSAID ilaçlara ya da alkol kullanımına bağlı ülserler bu maddelerin kullanımının kesilmesiyle tedavi edilir. Ayrıca mide asidini önleyen ya da azaltan ilaçlar tedavide önemlidir. Mide asidini önleyen ya da azaltan ilaçlar 2 ay ya da daha fazla süre kullanılır.
1-Antibiyotikler: H.Pilori tedavisi için amoksisilin, klaritromisin, metronidazol, tetrasiklin gibi antibiyotikler iki hafta süreyle kullanılmlıdır.
2-Mide asidi üretimini engelleyen ilaçlar: Proton pompası inhibitörleri kullanılır. Omeprazol(Omeprol), Lansoprazole(Lansor), Rabeprazole (Prabex), Eomeprazole (Nexium), Dexlansoprazole (Dexilant) ve Pantoprazole (Panto) bu amaçla kullanılan ilaçlardır. Uzun süreli kullanımda kalça, elbileği ve sırt kemiklerinde kırılma olabilir. Bu açıdan doktorunuza kalsiyum takviyesi konusunda danışabilirsiniz.
3-Mide asidi üretimini azaltan ilaçlar: H2 histamin blokerleridir. Ranitidine (Zantac), Famotidine (Famodin), Cimetidine (Tagamet) ve Nizatidine (Axid) bu amaçla kullanılan ilaçlardır.
4-Mide asidini nötralize eden antiasitler: Mide ağrısında hızlı rahatlama sağlar. Ama bu ilaçlar içeriğine göre bazen kabızlık, bazen de ishal yapabilir.
5-Mide yüzeyini koruyan ilaçlar: Sukralfat(Antepsin) ve Misoprostol(Cytotec) bu amaçla kullanılır. Bizmut subsitrat(Denol) de bu amaçla kullanılabilir.
Tedavi sonrası ülserin iyileşip iyileşmediği endoskopik olarak kontrol edilir.

Sigara kullananlarda, H.Pilori antibiyotiklere dirençli ise, düzensiz ilaç kullanımında, riskli ağrı kesicilerin kullanılmaya devam etmesi durumunda tedaviye yanıt almak zorlaşabilir. Daha nadir olarak aşırı mide asidi üretilmesi(Zolinger –Ellison sendromu), mide kanseri, kron hastalığı ülserlerin iyileşmeme nedeni olabilir.

Peptik ülser hastalarının dikkat etmesi gereken bazı öneriler şunlardır:
1-Sağlıklı diyet uygulaması: Vitamin yönünden zengin gıdalar vücut direncini artırır. Meyve,sebze, tam tahıllar vb. gıdalar tercih edilmelidir.
2- Ağrı kesici ilacınızı değiştirin. Asetaminofen tarzı ağrı kesiciler(parol vb) sizin için daha uygundur.
3- Sigara ve alkolden uzak durun.
4-Stres azaltıcı tekniklerden yararlanarak stres kontrolünüzü sağlayın.

Makaleler

Makale Eklenmemiş.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz