Rahim Ağzı ( Serviks ) Kanseri

Rahim ağzı (Serviks) rahimin vajene  açılan alt kısmına verilen isimdir.
Rahim ağzı kanseri serviksi (rahimağzı) oluşturan hücrelerde oluşan anormallikler sonucu gelişen bir tip kanserdir. Cinsel yolla bulaşan HPV(Human Papilloma virus) adlı virüsün değişik tipleri, pek çok rahim ağzı kanserinin oluşumunda etkilidir. HPV virüsü çok yaygın olmasına rağmen, pek çok kadında kanser oluşmaz. HPV virüsü ile karşılaşıldığında bağışıklık sistemi, vücutta virüsün zararlı etkilerinden korunmayı sağlar. Fakat bazı vakalarda virüs vücuttan temizlenemez  ve yıllarca dokuda kalabilir. Bu şekilde bazı rahim ağzı hücreleri kanserli hücrelere dönüşür. Kanserli hücreler kontrolsüz bir şekilde devamlı çoğalır ve büyür. Kanser hücreleri yakın dokulara ve uzak organlara yayılabilir (Metastaz). Rahim ağzı kanseri riskinizi azaltmak için tarama testlerinizi düzenli olarak yaptırmalısınız ve HPV virüsüne karşı aşılanabilirsiniz. Rahim ağzı kanseri düzenli kontroller yapıldığında önlenebilen bir kanser türüdür.
Rahim ağzı kanserleri iki ana grupta incelenir:
1- Skuamöz hücreli karsinom. Bu tip kanserler rahim ağzının dış yüzeyini örten squamöz hücrelerde gelişir. Pek çok vakada bu tip kanser bulunur.
2- Adenokarsinoma. Daha az görülen tip kanserlerdir. Rahim ağzı kanalındaki salgı yapan hücrelerden gelişir.

Risk faktörleri
Aşağıdaki risk faktöreri rahim ağzı kanseri riskini artırır:
1-Çok sayıda kişiyle cinsel temasta bulunmak
2-Erken yaşta cinselliğin başlaması
3-Başka tipte cinsel yolla bulaşan hastalıkların olması. Mesela bel soğukluğu-gonore, HIV-AIDS vb.
4-Sigara kullanılması
5-Bağışıklık sisteminin zayıf olması

Belirti ve bulguları
-Cinsel birliktelik sırasında kanama veya ağrı
-Kötü kokulu vajinal akıntı 
-Adet aralarında veya menopoz sonrası kanama
-Bel ve kasık ağrıları

Rahim ağzı kanseri taraması için yapılan testler:
Eğer rahim ağzı kanseri erken evrede yakalanırsa tam iyileşme mümkün olmaktadır. Rahim ağzı kanseri taramasına 21 yaşından sonra başlanmalıdır.
-PAP smear testi: Bu test sırasında bir fırça  rahim ağzına sürtülerek hücrelerin dökülmesi sağlanır. Fırçanın üzerine alına örnek ince bir film tabaka halinde mikroskop camının üzerine yayılır ve patolojik inceleme için laboratuara gönderilir. PAP smear testinde kanserli hücreler ve kansere dönüşebilecek hücreler (displazi)  tespit edilebilir.
-HPV DNA testi: 30 yaş ve üzerinde iseniz, doktorunuz HPV virüsü ile enfeksyonun varlığını saptamak amacıyla HPV testi isteyebilir. Smear testi gibi hücreler özel bir tüpe alınır ve laboratuara gönderilir.

Smear testi ve HPV DNA testi taraması protokolü
21 yaş altında- Tarama yapılması önerilmiyor
21-29 yaş arası- 3 yılda bir smear takibi
30-65 yaş arası- 5 yılda bir smear ve HPV testi birlikte önerilmektedir.
3 yılda bir smear smear testi yapılması da kabul edilmektedir.
65 yaş üstü- Son 20 yılda CIN 2 ve üstü patoloji izlenmediyse ve son 10 yılda ardışık smear testi sonucu temiz veya 2 ardışık smear ve HPV testi sonucu temiz ise tarama kesilebilir.

Tanı
Eğer belirti ve bulgularınız varsa veya Papsmear testinde kanserli hücreler tespit edilirse, ileri tetkik ve tanısal yöntemler kullanılmalıdır.
-Jinekolojik muayene yapılarak rahim ağzı kontrol edilir. Bazen  büyüteç özelliği olan kolposkop denilen özel bir cihazla rahim ağzı incelenir ve biyopsi alınır.
-Rahim ağzında şüpheli görülen bölgeden biyopsi alınır.
-Bazen daha derin dokulardan örnekleme yapılabilmesi için konizasyon yöntemi uygulanabilir. Bu yöntemede özel bir cihazla(LEEP) ya da cerrahi yöntemle koni şeklinde doku çıkartılarak patoloji laboratuarına gönderilir.

Evreleme
Eğer yapılan biyopside kanserli hücreler tespit edilirse evrelemeye geçilir. Çünkü tedavinin planlanmasında hastalığın evresi anahtar roldedir. Mesane ve rektum incelenerek (Sistosopi ve rektoskopi), görüntüleme yöntemleri (MR, Tomografi, PET vb) kullanılarak hastalığın yaygınlığı araştırılır.
EVRE I Kanser rahim ağzında sınırlıdır.
EVRE II Kanser rahim ağzı ve vajene yayılmıştır , Fakat pelvis yan duvarlarına veya vajen alt 1/3’ne yayılmamıştır.
EVRE III Kanser, serviks dışında  pelvis yan duvarlarına veya vajen alt 1/3’ne yayılmıştır.
EVRE IV Bu evrede yakın organlar (Mesane,rektum) tutulmuştur ya da vücudun diğer organlarına yayılmıştır( Akciğer, karaciğer, kemik vb.)

Tedavi
Hastalığın yaygınlığı tedavinin şeklini belirler. Hastalığın evresine göre cerrahi, radyoterapi, radyoterapiyle eşzamanlı kemoterapi veya sadece kemoterapi uygulanabilir. Cerrahi tedavi yerleşimi rahim ağzı bölgesinde sınırlı tümörlerde uygulanır. Bu girişim tümörün boyutuna göre küçük cerrahi tekniklerden (biopsi), tüm rahim, rahim ağzı ve lenf bezlerinin alındığı (histerektomi ve lenfodenektomi) büyük cerrahi tekniklere kadar değişmektedir. Radyoterapi rahim ağzı kanserinin her aşamasında uygulanabilen tedavi yöntemidir. Rahim ağzında sınırlı
tümölerde cerrahi veya radyoterapi ile şifa oranları benzerdir. Ayrıca radyoterapinin etkisini arttırmak amacıyla radyoterapiyle birlikte kemoterapi uygulanabilir. Bu durumda radoterapinin yan etkileri artabilir.

Erken tanı
Cinsel yaşamın başladığı yaştan itibaren kadınlar her yıl düzenli olarak kadın-doğum muayenesi önerilmektedir. Düzenli aralıklarla rahim ağzı ve vajinal akıntıdan alınan örnekler patolog tarafından incelenir.
Kanser riskinizi azaltmak için:
-Her ilişkide kondom (prezervatif) kullanın
-İlk ilişkide bulunma yaşınızı geciktirin
-Daha az cinsel birliktelik yaşayın
-Sigara içmeyin
-HPV aşısı yaptırın. Aşılar en riskli HPV tiplerine karşı etkilidir. Aşılanma 9-26 yaş arasındaki kadın ve kız çocuklarına uygulanabilmektedir. Eğer kız çocukları ilk cinsel birlikteliklerini yaşamadan önce aşılanırsa, aşı daha etkin koruma sağlar.
Ayrıca erkek çocukları ve genç yetişkin erkekler de HPV aşısı yaptırarak penis kanserinden, anüs kanserinden, genital siğilerden korunmuş olurlar. Teorik olarak erkeklerin HPV enfeksiyonundan korunması dolaylı olarak kadınların da enfeksiyondan korunmalarını sağlar.
-Rutin Pap smear testi yaptırın. Pap smear testi yaptırmaya 21 yaşından sonra başlanır ve birkaç yılda bir tekrar edilir.

HPV aşısı ve rahim ağzı kanseri taraması ile ilgili gelişmeler
FDA 2006 Haziran ayında, genital siğil, prekanseröz lezyon ve servikal kanser oluşumunu engellediği belirtilen HPV aşısı  için onay vermiştir. Bu aşı özellikle 9-26 yaşları arasındaki kadınlarda uygulanabilmektedir  ve  6, 11, 16 ve 18 HPV tiplerine karşı koruma sağlamaktadır. Daha önce HPV'nin bu tipleri ile enfekte olmuş kadınlarda ve diğer HPV tiplerine karşı koruma sağlayamamaktadır. Aşı yapılan kadınların da ömür boyu rahim ağzı kanserine karşı tarama testlerinden geçmeleri gerekmektedir.
HPV (Human Papilloma Virus) bulaşması sonrasında aylar içerisinde CIN (Rahim ağzı hücrelerinde kanser öncesi bulgular) ortaya çıkabilmektedir. CIN üç sınıfta incelenmektedir. CIN1, CIN2, CIN3. CIN1 vakalarının %60'ında, CIN2'lerin ise %40'ında normale dönme görülmektedir. CIN3'ün invazif kansere dönüşümü ortalama 10 yıl (8.1- 12.6) sürmektedir.
HPV- DNA testi bakılarak CIN3 olasılığı %99 oranında ekarte edilebilmektedir. Bu açıdan  sonucun negatif bulunması ya da düşük riskli tiplerin tespit edilmiş olması gereksiz pek çok işlem olasılığını ortadan kaldırmaktadır. HPV - DNA testi  ve PAP smear testi aktif cinsel yaşamın başlangıcından sonraki üçüncü yıldan itibaren tarama amaçlı olarak yapılmalı ve her üç yılda bir kez tekrarlanmalıdır (American Cancer Society, 2004). HPV – DNA testi (+) ise, test 6 ay sonra tekrar edilir. Test tekrar pozitifse kolposkopi yapılmalıdır.

 

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz