Romatoid Artrit

Romatoid artrit tipik olarak el ve ayaklardaki küçük eklemleri tutan iltihapla seyreden bir hastalıktır. Eklemlerin iç yüzeyini kaplayan sinoviyum adı verilen zar tabakasını etkiler ve zamanla eklemlerde hasar ve deformasyona neden olur. Otoimmün bir hastalıktır. Bağışıklık sistemi kişinin doku hücrelerine karşı reaksiyon gösterir. Genelde eklemleri tutan bir hastalık olmasına rağmen, tüm vücut etkilenebilir, yorgunluk ve ateş sıktır. Kadınlarda daha sıktır. Genelde 40-60 yaşları arasında şikayetler başlar.
Eklemlerde ağrı, şişlik, eklemlerde sabahları saatlerce süren sertleşme, kol cildi altında sert şişlikler, ağrı, ateş ve kilo kaybı sık görülen bulgulardır. Erken dönemde ilk olarak el ve ayaklardaki küçük eklemler etkilenir. Hastalık ilerledikçe dizlere, ayak bileklerine, kalça ve omuz eklemlerine yayılır. Genellikle eklemler iki taraflı etkilenir. Bazı dönemlerde hastalık belirtileri daha fazladır. Bazı dönemlerde ise alevlenmeler görülür.  Zaman içinde eklemlerde şekil bozukluğu ve yer değiştirmesi görülebilir.
Sebebi tam bilinmemektedir. Bakteri ve virüs enfeksiyonları, genetik yatkınlık, sigara
kullanımı riski artırabilir.
Romatoid artrit hastalarında osteoporoz riski artar. Hastalığın kendisi ve tedavisinde kullanılan ilaçlar bu riski artırır. Kalp hastalıkları, ateroskleroz, kalp enfeksiyonu riski artar. Akciğerlerde iltihaplanma riski artar. Bu da zamanla nefes darlığına neden olur. Karpal tünel sendromu riski artar.El bileği eklemi etkilendiğinde bu risk artışı daha belirgindir.
Tanı:
Fizik muayene yapılır. Eklemlerde kızarıklık, şişlik değerlendirilir.
Kan testleri yapılır. Sedimentasyon(vücuttaki iltihaplanmayı gösterir), Romatoid faktör ve CRP düzeyleri değerlendirilir.
Eklemlerin röntgen filmleri çekilir. Zamanla eklemlerdeki değişiklik değerlendirilir.
Tedavi:
Kesin tedavisi yoktur. İlaçlar iltihaplanmayı azaltır ve eklem hasarını yavaşlatır. Mesleki terapi ve fizik tedavi eklemlerin korunması için gereklidir. Ciddi derecede eklem hasarı varsa cerrahi müdahale gerekir.

İlaçlar:
Genellikle ciddi komplikasyonları olan ilaçlardır. En az yan etkili olan ilaçtan başlanır. Hastalık ilerlerse ilaçlar birlikte kullanılabilir.
1-NSAID(Nonsteroidal anti-inflammatory drugs): Ağrı kesici, ateş düşürücü ve ödemi azaltıcı olarak kullanılabilir. Mide kanaması, kalp ve böbrek problemleri yaratabilir(Aleve, Ibuprofen vb).
2-Kortikosteroidler: İltihabi yanıtı azaltırlar. Fakat uzun dönemde kilo artışı, osteoporoz, tansiyon yüksekliği, diyabet ve enfeksiyon riskini artırırlar. Akut dönemde  yüksek doz başlanır ve zamanla doz azaltılır.
3-DMARD ilaçlar:(Disease-modifying antirheumatic drugs): Bu ilaçlar hastalığın ilerlemesini yavaşlatır. Eklemleri ve diğer dokuları kalıcı hasardan korur. Bu amaçla kullanılan ilaçlar ,methotrexate (Methotrexat), leflunomide (Arava), hidroksiklorkuin (Plaquenil), sulfasalazine (salozoprin)  ve minosiklin (Minocin vb). Kemik iliği baskılanması, karaciğer hasarı ve ciddi akciğer enfeksiyonlar görülebilir.
4-Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar: cyclophosphamide (Siklofosfamid), azathioprine (Imuran), siklosporin (Neoral, Sandimmune), leflunomide (Arava) bu amaçla kullanılan ilaçlardır. Enfeksiyonlara yatkınlık artar.
5-TNF-alfa inhibitörleri: TNF-alfa vücutta iltiplanma durumunuda oluşan bir maddedir.Ağrı, sabah sertliği ve eklemlerde sişmeyi azaltır.Bu amaçla kullanılan ilaçlar şunlardır; etanercept (Enbrel), infliximab (Remicade), adalimumab (Humira), golimumab (Simponi) ve certolizumab (Cimzia). Ciddi enfeksiyon, kalp yetmezliği ve kanser riski artabilir.
6-Diğer ilaçlar: Anakinra (Kineret), abatacept (Orencia), rituximab (Rituxan) ve tocilizumab (Actemra) kullanılabilecek diğer ilaçlardır. Bu ilaçlarda çeşitli aşamalarda iltihaplanmayı azaltır. Kaşıntı, ciddi karın ağrısı, baş ağrısı, burun akıntısı ve boğaz ağrısı yan etkileri olabilir.
Terapi:
Bazı egzersizler verilerek eklemlerin hareket kabiliyeti artırılır.
Yardımcı destek ortopedik cihazlar yaşamı kolaylaştırabilir. Ortopedi kataloglarına bakılarak kendinize uygun cihazları seçebilirsiniz.

Cerrahi:
Tam eklem replasmanı yapılabilir.
Tendon hasarı teavi edilir.
Bazen eklemleri sabitlemek ağrıyı geçirebilir.

Düzenli egzersiz; yürüyüş, yüzme uygun sporlardır. İltihaplanma, ağrı ve şişlik varsa egzersizden uzak durulmalıdır.
Sıcak veya soğuk uygulama yapılabilir. Sıcak uygulama ağrılı eklemleri rahatlatabilir. soğuk uygulama uyuşma yaparak ağrıyı azaltır.
Stresten korunmak önemlidir. Hipnoz, derin nefes egzersizleri, kas gevşetme çalışmaları ve danışman gözetiminde imgeleme çalışmaları yapılabilir.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz