Toksik Şok Sendromu (TSS)

Toksik şok sendromu (TSS) çoklu organ sistemini etkileyen belirti ve bulgular grubudur.
TSS kliniğinden iki organizma sorumludur:
• Staphylococcus aureus
• Streptococcus pyogenes
Stafilokok enfeksiyonlarına bağlı TSS en sık 1970 ve erken 1980’lerde, kadınların adet dönemlerinde emiciliği yüksek tamponların kullanılmasına bağlı olarak  tespit edilmiştir. Daha sonra tamponların üretiminde yapılan düzenlemeler ve kullanım kurallarının düzenlenmesi sayesinde tampon kullanımına bağlı TSS vakası görülmemektedir.
Streptococcus enfeksiyonlarına bağlı olarak oluşan TSS, daha çok çocuk ve yaşlılarda görülür. Diyabet, HIV, kronik akciğer hastalığı ya da kalp hastalığı olan kişilerde streptokok nedenli TSS riski yüksek hasta grubundaki kişilerdir.
Toksik şok sendromu nasıl bulaşır?
• Stafilokok enfeksiyonları. Staphylococcus aureus (S. aureus) normalde insan vücudunda doğal olarak bulunmaktadır ve enfeksiyona neden olmamaktadır. Pek çok insanda S.aureus bakterisine karşı antikor üretimi mevcuttur. Genellikle S. aureus enfekte kişiden direk kontakt yoluyla bulaşır. TSS gelişen kişilerde genellikle antikor üretimi yoktur. Bu nedenle bulaşıcı bir enfeksiyon olarak düşünülmemektedir. Pnömoni, sinüzit, osteomiyelit (kemik enfeksiyonu), cilt yaraları (ameliyat yeri veya yanıkları vb) gibi enfeksiyonlara bağlı olarak TSS oluşabilir. Bu alanlardan herhangi birine bakteri bulaşmışsa, bakteri kana geçebilir.
• Streptococcus enfeksiyonları. Streptococcus pyogenes (S. pyogenes) TSS ortaya çıkabilir, ikincil bir enfeksiyon olarak görülür. Son zamanlarda suçiçeği geçiren kişilerde, bakteriyel selülit (deri ve deri altı dokusunda enfeksiyon), veya bağışıklık sistemleri baskılanmış kişilerde görülür.
Toksik şok sendromu belirtileri nelerdir?
TSS pek çok organ sistemini etkiler ve diğer enfeksiyonlara benzeyebilir. Pek çok insanda farklı bulgılar vardır.
Stafilokok nedenli TSS bulguları şunlardır:
• Ateş (38.9 derece veya daha yüksek)
• Titreme
• Halsizlik
• Baş ağrısı
• Yorgunluk
• Vücudun büyük kısmını kaplayan kırmızı düz yapıda döküntü
• Özellikle avuç içleri ve tabanlar üzerinde cilt dökülmesi, semptomların başlangıcından itibaren ilk iki hafta sora ortaya çıkar..
• Düşük kan basıncı
• Kusma
• İshal
• Kas ağrıları
• Ağız, gözler ve vajinal dokulara artmış kan akımı, bu dokular kırmızı görünür.
• Azalmış idrar çıkışı ve idrarda tortu olması
• Azalmış karaciğer fonksiyonu
• Trombosit düşüklüğü nedeniyle kolay morarma
• Oriyantasyon bozukluğu, konfüzyon
Sterptokok nedenli TSS bulguları şunlardır:
• Tehlikeli derecede düşük kan basıncı
• Şok
• Böbrek fonksiyonlarında azalma
• Kanama sorunları
• Trombosit düşüklüğü nedeniyle kolay morarma
• Vücudun büyük kısmını kaplayan kırmızı düz yapıda döküntü
• Karaciğer yetmezliği
• Özellikle avuç içleri ve tabanlar üzerinde cilt dökülmesi, her zaman görülmez.
• Nefes almada zorluk
TSS'nun olası nedenleri nelerdir?
• Süper emici tampon kullanma öyküsü
• Cerrahi yara
• Deride yüzeyel veya derin doku enfeksiyonu
• Diyafram veya kontraseptif sünger kullanma öyküsü
• Doğum, düşük yapma, ya da kürtaj olma hikayesi
Toksik şok sendromu nasıl teşhis edilir?
Benzer hastalıkların (Kayalık dağlar Benekli Humması, vb) ayırıcı tanısı çok önemlidir. Diğer tanısal testler şunları içerebilir:
• Kan kültürü. Mikroorganizmaları tanımlamak için yapılır.
• Kan testleri. Kan pıhtılaşma testleri ve kanama zamanı, kan hücreleri sayımı, elektrolitler, karaciğer fonksiyon, vb. testler yapılır.
• İdrar testi.
• Lomber ponksiyon. Omurilik sıvısı alınarak kültür ve inceleme için laboratuara gönderilir.
Tedavi yöntemleri nelerdir?
Yaşınıza, sağlık durumunuz ve tıbbi geçmişiniz incelenir. Hastalığın ne kadar yaygın olduğu değerlendirilir.
• IV antibiyotikler verilir.
• İntravenöz sıvı tedavisi, şok ve organ hasarını önlemek için kullanılır.
• Çok düşük tansiyonda kalp için ilaçlar verilir.
• Böbrek yetmezliğivarsa diyaliz gerekebilir.
• Kan ürünleri takviyesi ile kan tablosu düzenlenir.
• Oksijen takviyesi veya suni solunum desteği gerekebilir.
• Enfekte yara varsa, derin cerrahi temizleme gerekebilir.
Toksik şok sendromu nasıl önlenir?
• Daha önce TSS geçirme hikayesi olan adet gören kadınların tampon kullanımından kaçınması gerekir. Çünkü tekrar enfeksiyon geçirme riski yüksetir.
• Hemen ve dikkatli yara bakımı çok önemlidir.
• Vajinal yabancı cisimler (diyaframlar, tamponlar, süngerler vb) kullanımından kaçınmak, hastalığın önlenmesinde önemlidir.

 

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz