Tourette Sendromu

Tourette sendromu çocuklukta başlayan nörolojik bir bozukluktur. Anormal kontrol edilemeyen hareketler ve sesler vardır(tik). Tekrarlayan şekilde göz kırpmak, omuz silkmek, başın ani hareketi olabilir.Ani ve kontrolsüz söz söyleme sıktır.

Tikler: Ani ve kısa süreli hareket ve seslerdir. Tourette sendromunun en tipik özelliğidir. Hafiften şiddetli forma kadar değişebilir. Ciddi formlarda iletişim ve yaşam kalitesi bozulur.
Basit tikler-Sınırlı kas gurubunu etkiler. Göz kırpma, ani baş hareketi, omuz silkme, göz sıçraması, parmak kapama, dili dışarı çıkarma sıktır. Ses tikleri ise havlar tarzda bağırma, hıçkırma, esneme, boğaz temizleme görülebilecek tiklerdir.
Kompleks tikler-Farklı bir tarzda ve birkaç kası ilgilendiren tiklerdir. Burna dokunma, başka insanlara dokunma, objeleri koklama, anormal vücut şekli, kolları çırpma, zıplama gibi hareketler sıktır. Kompleks ses tikleri farklı tonlarda ses çıkarma, birinin sözlerini veya cümlelerini tekrar etme, kırıcı küfürlü tarzda konuşma görülebilir.
Bu tikler tip ve şiddet bakımından değişkenlik gösterir. Hastalık, stres, yorgunluk durumlarında artar, uyku sırasında görülebilir, farklı tiklere dönüşebilir, ergenlik döneminde kötüleşir ve yetişkinlik döneminde daha iyi olur.
Bazen kontrolün fazla sağlanması ile tikler baskılanır ve uygun ortama geçince tikin oluşması sağlanır.
Tikler çocukluk döneminde görülebilir. Ve birkaç haftada veya ayda genellikle kendi kendine geçer. Tüm tikler tourette sendromu demek değildir. Fakat ne zaman çocukta anormal davranışlar fark ederseniz klinik değerlendirme yapılması önemlidir.

Nedenleri:
Kesin nedeni bilinmemektedir
Genetik faktörler ya da beyin anormaliikleri neden olabilir. Erkeklerde 2-3 kat daha fazladır.Aile hikayesi varsa risk artar.
Tourette sendromunda DEHB(dikkt eksikliği hiperaktivite bozukluğu), öğrenme zorlukları,
uyku bozuklukları, depresyon ve anksiyete sorunları da araştırılmalı ve tedavi edilmelidir.

Tanı:
Özel ve spesifik tanısı yoktur.
Tanı kriterleri şunlardır:
1-Motor ve ses tikleri olmalıdır, fakat aynı anda olmayabilir.
2-Tikler günde birkaç kez hemen hemen her gün olmalı, en az bir yıl devam etmelidir. En az üç ay süresince aralıksız devam etmelidir.
3-Tikler 18 yaşından önce başlamalıdır.
4-Tiklerin ilaçlara ve diğer tıbbi nedenlere bağlı olmaması gerekir.
Tanıda kan testleri ve MRI grafileri kullanılabilir.

Tedavi:
Kesin tedavisi yoktur. Tikler ciddi değilse tedaviye de gerek yoktur. Ciddi tikler varsa tiklerin kontrolü için tedavi verilir.
A-İlaçlar:
Tourette sendromu için tek tip bir tedavi şekli yoktur.
1-Dopamin salınımını engelleyen ajanlar: Flufenazin, Haloperidol, Pimozide gibi ilaçlar kullanılabilir. Faka bu ilaçlar kilo artışı ve donuklaşma yapabilir.
2-Botoks tedavisi: Ses tellerine yapılan botoks enjeksiyonu ses tiklerini rahatlatabilir.
3-Uyarıcı ilaçlar: Metilfenidate(Ritalin vb), Dextroamfetamin (Dexedrin) DEHB varsa kullanılabilir.
4-Santral adrenerjik inhibitörler- Clonidine (Catapres) veya Guanfacine (Tenex): Yüksek tansiyon iaçlarıdır. Hiddet ataklarının önlenmesinde ve uyarı kontrol problemlerinde kullanılır. Uyku hali yapabilir.
5-Antidepresanlar- Fluoxetine (Prozac vb) gibi ilaçlar üzüntü hali ve anksiyete tedavisinde kullanılır.

B-Terapiler:
1-Psikoterapi: Tourette sendromu yanında anksiyete, depresyon veya obsesyonlara yönelik terapi yapılır.
2-Davranış terapisi: Tikleri azaltmada yardımcı olabilir. Tikin oluşmasını engelleyecek şekilde hareketler yaparak tik baskılanabilir.
3-Derin beyin uyarısı: Diğer tedavilere yanıt alınamayan ciddi tiklerde, beynin motor hareketlerden sorumlu belli bölgesine elektrik uyarı verilerek tikin oluşumu önlenmeye çalışılır. Fakat bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Yorum Yaz

Yorum Yapabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Forum Köşemiz